Góc nhìn

“Bùng nổ” thương mại Việt-Trung: Trung Quốc lợi, Việt Nam thiệt?

Cập nhật lúc 01-05-2015 10:06:40 (GMT+1)

 

“Sự bùng nổ thương mại Việt – Trung sau sự kiện Giàn khoan 981 là một trong số các vấn đề quan ngại của nền kinh tế Việt Nam”, PGS. TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định.


Theo số liệu từ Bộ Công Thương, 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cả nước ước đạt 50,1 tỷ USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm 2014 (tương đương với tăng 3,8 tỷ USD); nhập khẩu ước đạt 53,1 tỷ USD, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm 2014. 

Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 1,2% và chiếm tỷ trọng 9,8%; riêng nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm gần 29,3% trong tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước.Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của hàng hóa mà Việt Nam nhập khẩu về, 4 tháng tăng 26% so với cùng kỳ năm 2014. 

Do vậy, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, điều đáng sợ không phải là quan hệ thương mại giữa Việt Nam – Trung Quốc xấu đi mà đáng ngại là nó còn gia tăng. Đó là biểu hiện cấu trúc kinh tế Việt Nam không được cải thiện. 

“Sự tăng lên của thương mại này giải quyết được vấn đề trong ngắn hạn (doanh nghiệp lại sống bình thường, sản xuất bình thường, việc làm bình thường), nhưng quan trọng hơn là Việt Nam bỏ mất cơ hội thay đổi cấu trúc thị trường, vì thế ta càng khó hơn trong việc tránh nguy cơ lệ thuộc về kinh tế vào một thị trường cụ thể” – ông Thiên lý giải.

Bên cạnh đó, theo nhận định của PGS.TS Trần Đình Thiên, hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc chủ yếu là hàng thô, nguyên liệu, không phải hàng giá trị gia tăng cao. Đặc biệt, cơ cấu xuất khẩu Việt Nam sang Trung Quốc và cơ cấu nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam cũng đang có nhiều vấn đề.

Ông Trần Đình Thiên nói thêm, cấu trúc xuất - nhập khẩu gắn với cấu trúc nền kinh tế chứ không chỉ đơn thuần là về thương mại. “Sự phát triển thương mại trong trường hợp này, “không đáng để hoan hô” trong dài hạn”- ông Thiên nhấn mạnh. 

Nhiều chuyên gia kinh tế cũng bày tỏ quan ngại rằng, ngay cả khi Trung Quốc hứa hẹn tăng cường nhập khẩu từ Việt Nam, để Việt Nam có thể cải thiện cán cân thanh toán với họ thì vẫn còn nhiều điều phải cân nhắc.

Bởi vì, từ trước đến nay, trong tất cả những mặt hàng Trung Quốc nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu vẫn là nguyên liệu thô. Kể cả việc chúng ta khai thác khoáng sản bán cho họ cũng đang ở thực trạng xuất thô và tận diệt nguồn khoáng sản. 

Giới phân tích ví dụ, không đâu xa, nhìn ngay cách Trung Quốc thu mua nông sản của Việt Nam thời gian qua cho thấy họ không thu mua một thứ nông sản nào mà nhằm mang lại lợi ích cho người dân Việt Nam.

Cũng về vấn đề trên, ông Thiên cho hay, người Việt sang Trung Quốc được đưa hàng về và nước ta ưu tiên mức giá trị 2 triệu đồng thì không phải đóng thuế, đó là hàng về sử dụng không cần phải sản xuất nữa. Nhưng phía Trung Quốc lại ngược lại, họ khuyến khích người dân Trung Quốc sang Việt Nam cõng hàng về được miễn thuế ở ngưỡng giá trị 30 triệu đồng, nhưng ưu tiên hàng tư liệu phục vụ sản xuất.

 Ở chiều ngược lại, xuất khẩu của nước ta sang Trung Quốc nhiều hàng hóa trung gian phục vụ sản xuất của Trung Quốc “tức là Việt Nam từ chối cơ hội tự mình sản xuất để tăng giá trị”- ông Thiên nhấn mạnh.

Ông Thiên kết luận, như vậy, “lô-gic rất ngược ở chỗ, Trung Quốc khuyến khích cõng hàng về để sản xuất và bán, còn Việt cõng hàng về để không phải sản xuất. Đây chính là bản chất của vấn đề và đây không phải là vấn đề của riêng năm 2014 mà là vấn đề của nền kinh tế trong nhiều năm qua”.

Theo: Hoàng Long/Một thế giới

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo