Góc nhìn

Phiếm luận: Vua mặc áo Tàu, quân mặc váy Tây

Cập nhật lúc 23-09-2010 11:17:51 (GMT+1)
Thao diễn trước đại lễ: Khối nữ chiến sĩ Bộ Tư lệnh Thông tin. Nguồn: Dân trí

 

Trong thời đại toàn cầu ngày nay, việc một bộ phim có bối cảnh nước này lại do một hãng phim ở một nước khác sản xuất, rồi phim lại quay tại một phim trường ở một nước khác, v.v. là điều phổ biến, đó là chưa kể vốn làm phim có thể lại từ một hay từ những nước chẳng liên quan gì đến những nước tham gia vào làm phim, hoặc đạo diễn và diễn viên lại từ nơi khác đến. Điện ảnh bây giờ là một ngành công nghiệp và công nghệ xuyên quốc gia. Khăng khăng bảo vệ “bản sắc dân tộc” mà phản đối việc phim Việt Nam quay tại trường quay nước ngoài – dù đó là Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, hay nơi nào khác – là đứng ngoài cuộc chơi toàn cầu đó, là chấp nhận việc điện ảnh Việt Nam giẫm chân trong xó nhà, nhất là khi điện ảnh Việt Nam cho đến nay và trong tương lai gần không có được một cơ sở hạ tầng đáp ứng được yêu cầu của những phim cần những bối cảnh đặc biệt.


Hai trường quay lớn nhất thế giới hiện nay, với tất cả các dịch vụ kèm theo như hóa trang, trang phục, quay phim, dựng phim, hậu kỳ…, là Ramoji Film City ở Ấn Độ và Hoành Điếm ở Trung Quốc, có thể cho thực hiện cùng một lúc hàng chục phim quốc tế và bản địa. Việc một bộ phim lịch sử Việt Nam như Lý Công Uẩn – Đường về thành Thăng Long được qua tại đây, theo tôi không có gì phải bàn. Nếu làm những con tính cụ thể, thấy việc thuê các dịch vụ của trường quay này rẻ hơn việc dựng trường quay riêng tại Việt Nam, sử dụng các dịch vụ của Việt Nam, thì nhà sản xuất phim đương nhiên chọn phương án thuê.

Điện ảnh tư nhân không phải là nơi làm việc từ thiện, mà là kinh doanh một sản phẩm trong thị trường phim ảnh. Như trong mọi ngành kinh doanh khác, vấn đề là giảm giá thành sản phẩm. Nhưng giảm giá thành mà giữ vững chất lượng, đó là tất cả nghệ thuật kinh doanh. Hãng Adidas đến Việt Nam, lập nhà máy tại Việt Nam, thuê công nhân Việt Nam sản xuất giày Adidas. Tất nhiên là giá thành của một đôi giày Adidas made in Vietnam rẻ hơn cũng đôi giày đó sản xuất tại Tây Âu. Nhưng Adidas không còn là Adidas nữa, nếu đôi giày sản xuất tại Việt Nam mang thương hiệu Adidas kém chất lượng hơn sản xuất tại Tây Âu. Không vì lý do sản xuất tại Việt Nam, do công nhân Việt Nam thực hiện, mà thương hiệu Adidas bỗng nhiên bị mất “bản sắc Adidas” hay mang tinh thần Việt Nam. Nhiều phim Mỹ có nội dung nói về Việt Nam không được quay tại Việt Nam: Phim Full Metal Jacket của Stanley Kubrick được quay tại Anh quốc, phim Platoon của Oliver Stone được quay tại Philippines, phim Apocalypse NowThe Killing Fields nói về thảm họa diệt chủng Cambodia được quay tại Thái Lan… Tất cả những bộ phim nổi tiếng này đều không vì ảnh hưởng của trường quay mà trở thành sản phẩm lai căn của quốc gia có trường quay đó. của Francis Ford Coppola được quay tại Philippines và Cộng hòa Dominican. Phim

Như vậy vấn đề đặt ra cho trường hợp phim Lý Công Uẩn – Đường về thành Thăng Long theo tôi là năng lực và tầm vóc của những người làm phim. Cứ nghe những gì họa sĩ Phan Cẩm Thượng nói thì sẽ thấy vì đâu ra nông nỗi ấy:

  • Phim có hẳn một chuyên gia nổi tiếng là thiết tha với văn hóa, nghệ thuật Việt Nam như Phan Cẩm Thượng làm cố vấn văn hóa và mỹ thuật, và cố vấn này cũng đưa ra những nhận xét và lưu ý của mình, nhưng chẳng ai buồn đọc, còn thiết kế do ông vẽ thì không ai chấp nhận. Những chi tiết này có vẻ tương tự như việc chính phủ Việt Nam cũng thường xuyên mời hết cố vấn này đến cố vấn khác góp ý cho dự án này chủ trương kia, nhưng xem ra chuyện mời cố vấy là để cho có tiếng, để có thể nói rằng “chúng tôi đã mời cố vấn”, chứ ý kiến của cố vấn thì chẳng ai buồn đọc hay chẳng ai chấp nhận. Nói thế này thì có khi ông Phan Cẩm Thượng tự ái, nhưng cứ căn cứ theo lời ông kể thì vị trí của ông trong dự án phim này là “cố vấn bù nhìn”. Vì sao ông không từ bỏ chức danh bù nhìn này, lên tiếng kịp thời trên báo chí để cảnh báo nguy cơ mà dự án phim này đang đối diện, mà bây giờ mới lên tiếng có phần vớt vát và đổ trách nhiệm cho “hoàn cảnh” thì chỉ có ông mới trả lời được.
  • Nếu lời ông Phan Cẩm Thượng là đúng sự thật thì phía nhà cung cấp dịch vụ trang phục phim của phía Trung Quốc vô cùng độc tài, muốn may thế nào đều là theo ý họ, không phụ thuộc vào họa sĩ thiết kế của Việt Nam. Nếu thế thì Việt Nam cần gì phải có họa sĩ thiết kế ngồi đó làm bù nhìn nhỉ? Riêng tôi, tôi không tin là xưởng may Trung Quốc độc tài như vậy. Thế nếu họ muốn bắt phía Việt Nam mặc đồ… Mông Cổ thì phía Việt Nam cũng phải chịu hay sao? Có lẽ tất cả nằm ở khả năng tổ chức, thương lượng, ở sự cẩn thận và ở bản lĩnh của phía Việt Nam. Đứng trước đòi hỏi của phía Trung Quốc – giả thử đây là những đòi hỏi có thật – mà phía Việt Nam đơn giản tặc lưỡi chấp nhận thì vua Việt mặc áo Tàu là đương nhiên. Dường như ông Phan Cẩm Thượng thấy hết được tất cả những “cái khó bó cái khôn” ấy, nhưng ông cũng như toàn bộ đoàn làm phim đều tặc lưỡi chấp nhận. Cuối cùng thì đều “tại hoàn cảnh” cả, chứ có ai muốn ra như thế đâu.

 

Thao diễn trước đại lễ: Khối nữ chiến sĩ Bộ Tư lệnh Thông tin. Nguồn: Dân trí

Mấy hôm nay, ù hết cả tai vì lời ra tiếng vào chuyện Đường tới thành Thăng Long hay Đường về nô lệ, nhân thư giãn xem hình thao diễn trước đại lễ, trước bức hình các nữ chiến sĩ Bộ Tư lệnh Thông tin mặc váy ngắn, tôi cứ tự hỏi, không rõ trang phục này do ai thiết kế. Thằng Tây nào nó nhất định may trang phục kiểu của nó và bắt mình mặc, rồi mình cũng phải chịu? Quay tại một phim trường Liên Xô cũ hay một phim trường Hollywood? Tôi chưa nhìn thấy một nữ chiến sĩ Việt Nam bất kể binh chủng nào mặc như vậy trong đời thực. Vua mặc áo Tàu, quân mặc váy Tây, cái nước mình nó cứ phải linh tinh như vậy thì mới ra Việt Nam chăng?

Phùng Tân Côi

Theo Talawas

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Đọc nhiều

Thảo luận

Quảng cáo