Ba Lan

Nỉ hảo, nô đô rô bốt tư! Chào bạn, nào cùng bắt tay vào công việc!

Cập nhật lúc 24-02-2011 20:09:16 (GMT+1)

 

Người Ba Lan ra nước ngoài thường tha về nước những đồ ngoại, người Trung Quốc thì ngược lại, họ nhập những hàng TQ đến những nơi họ đến. (Cập nhật lần cuối 21h56 ngày 28/2)


Tôi  cảm tưởng như đang ở châu Á, mặc dù chỉ cách Warszawa vài chục phút đi ô tô. Khi vào khu đỗ xe tôi nhận được một vé vào với những hàng chữ Trung Quốc, một vài người Tàu đang hút thuốc lá bên cạnh những kiện hàng quần áo, thỉnh thoảng, lướt qua trước mặt tôi những người đi xe hai bánh (hulajnoga). Có những xe hai bánh chở những kiện hàng với những sợi dây được buộc chặt.

Tôi đang ở trong „thủ đô Ba Lan của nước Tàu” – Wólka Kosowska. Một khu chợ vĩ đại với những quần áo, giầy dép, hàng bông vải sợi, hầu như chỉ bán buôn.

- Nihao – tôi chào một người tên Wang, là thành viên hội đồng quản trị công ty GD Polska. Tôi hỏi ông ta về những người Trung Quốc đang buôn bán, làm ăn ở đây. Trước khi đó tôi đã được biết đặc tính của họ là: „ cẩn thận, chăm chỉ, kín đáo và không dễ tin”.

- Người Trung Quốc ở đây là những chủ của các công ty, vốn quay vòng của các công ty này tới hàng triệu złoty mỗi năm – ông Felix Wang cho biết. – Họ sống khá giả, trên mức bình thường.

Thứ nhất – ô tô. Những xe hơi tốt nhất mà tôi nhìn thấy ở Parking là của người Trung Quốc – Wang khảng định.

Thứ hai – nhà ở. Một số người sống ở Warszawa, tại những căn hộ chừng 100-150 m2. Cũng giống như ở Trung Quốc nhưng khác ở chỗ là ở Trung Quốc, cả gia đình tứ đại đồng đường cùng sống trong một căn hộ, còn ở đây chỉ có hai vợ chồng với một hoặc hai đứa con. Ngay tại Wólka, từ ba năm nay, cũng đã có một khu dân cư với các biệt thự cho người Trung Quốc.

Thứ ba – chất lượng. Żaneta, một cô gái Ba Lan tóc vàng làm việc trong một quầy bán giầy giá rẻ nói rằng sếp của cô, có tên Ba lan là Stefan chỉ đi giầy , mặc quần áo có mác mỏ. Và không phải là mác Adidas hay Nike mà là Lacoste hoặc Calvin Klein.

Còn khi tôi chờ cuộc nói chuyện với Jianmin Huang trong quầy bán đồ lót, tôi nhìn thấy những đồ dùng ở đây cũng toàn là hàng mác mỏ. Lò Vi sóng hãng Panasonic, bộ giàn Pioneer, máy phôtô Hewlett-Packard.

Trung tâm thương mại Trung quốc tại Wolka Kosowska

Tự nâng cấp

Trong nửa đầu năm ngoái,  Ba Lan đã cấp 15,5 nghìn giấy phép lao động cho người nước ngoài. Nhiều nhất là cho người Ukraina (5 nghìn). Dân tộc đứng thứ hai trong danh sách là Trung Quốc với 2,6 nghìn.! Người Việt Nam đứng vị trí thứ ba, thứ tư là Bạch Nga – khoảng 1000 giấy phép.

Một điều lạ trong số những nhóm người lao động có thể thấy là: Ukraina - một phần tư là công nhân không có trình độ cao, 1/5 là công nhân có trình độ. Tài xế, cố vấn, những người giúp việc chỉ 5%. Còn với Trung Quốc? họ khảng định hầu hết là giám đốc! khoảng 1/3 là công nhân có trình độ, khoảng 5% công nhân không có trình độ. Tài xế, cố vấn, giúp việc chiếm khoảng 1/5.

Hãy gọi tôi là Janek

Jianmin Huang nói với khách hàng muốn mua nịt vú rẻ qua điện thoại bằng tiếng Ba Lan rất trôi chảy. Anh bảo mọi người gọi mình là Janek. Đến Ba Lan từ năm 1985 để học đại học, tốt nghiệp trường SGPiS (nay là SGH), năm 1993 mở công ty nhập khẩu hàng từ Trung Quốc.

- Tôi có nhiều người quen, người Ba lan và người Trung Quốc. Người Trung Quốc khiêm tốn hơn.

- Khiêm tốn? Những chiếc xe sang trọng trong Parking là bằng chứng cho sự khiêm tốn đó?

- Thật sự là như vậy. Một số người đã buôn bán ở đây trên chục năm – Huang phân tích, họ có thể mua cả ô tô từ vũ trụ. – Người Trung Quốc thích các đồ dùng hiện đại nên họ bỏ tiền ra mua xe hơi, tivi và máy tính.

Huang kể rằng, những người bạn Trung Quốc của mình làm việc 12 tiếng một ngày, khi đã đóng cửa quầy, họ còn giải quyết các công việc buôn bán qua điện thoại. Huang ở Ba Lan cùng với vợ (người TQ) và hai đứa con: - Chúng nó có cuộc sống hai mặt. Trong trường học chúng nói tiếng Ba Lan, ở nhà chúng nói tiếng Trung Quốc. Chúng đọc sách bằng tiếng Ba Lan.

Giữ gìn vệ sinh và ngăn nắp

Thuê người Ba Lan làm việc đơn giản hơn thuê người đồng hương. Chủ quầy không phải lo chỗ ăn, chỗ ngủ cho người làm, không phải chi tiền cho các chuyến bay về thăm quê hương cũng như xin giấy phép lao động.

Người đàn bà già Trung Quốc trong quầy bán giầy nói tiếng Ba lan rất kém,  quay đầu về phía một bà già Ba Lan đang bế đứa trẻ Trung Quốc. – Đó là con trai của sếp – bà già Ba Lan nói với tôi – ông đã nói chuyện với mẹ của sếp chưa. Tôi chưa thể nói chuyện khi bà sếp chưa về.

Trong một quầy khác cũng bán giầy ở phía đối diện, cô Żaneta có mái tóc dài đang ngồi trước máy tính.

- Những người Trung Quốc là những nhà buôn giỏi – cô nói. – Người Ba Lan phải biết ơn họ.

- Có thể giở trò gì được với họ không – tôi hỏi.

- Cũng có thể, nhưng ý tôi muốn nói là với họ  có thể xin nghỉ phép hoặc một ngày nghỉ dễ hơn. Họ cũng tốt hơn người Việt Nam.

- Bởi vì người Việt Nam…

- Trả tiền ít hơn và không tôn trọng người làm. Ông sếp người Trung Quốc nói: „Cần phải làm điều đó”, còn người Việt Nam thì quát tháo và ra lệnh phải làm ngay lập tức. Người Trung Quốc cũng sạch sẽ hơn. Họ giữ gìn vệ sinh và ngăn nắp xung quanh họ. Còn người Việt Nam thì vứt mọi thứ xuống chân và không có cảm giác gì cả.

- Còn là những người như thế nào nữa?

- Không uống rượu, một ly rượu vang đã là nhiều với họ. Tôi không thích những người hay uống rượu.

Những công ty kiểu khác

Phần đông người Trung Quốc nhập cư đến các nước châu Á, tại các nước láng giềng có đến 77% số người Trung Quốc di tản đến. Tại hai phần của châu Mỹ có khoảng 15%. Còn đến châu Âu là 5%.

Tomasz Skowroński, từng là trưởng phòng lãnh sự tại ĐSQ Ba Lan ở Bắc Kinh nói rằng trong năm trước có khoảng 3 nghìn người Trung Quốc di tản đến Ba Lan, hiện nay con số đó nhiều hơn.

 

- Đó hoàn toàn không phải là „lực lượng lao động rẻ” như chúng ta vẫn thường nghĩ về người Trung Quốc – Skowroński đánh giá. – Tất nhiên, ở Trung Quốc có những đội quân lao động sống ở những vùng nghèo đói. Họ di cư đến thành phố để có được những việc làm có thu nhập cao hơn ở làng quê của họ - thí dụ 1.200 tệ, tức khoảng 550 zł/tháng. Tuy vậy, không phải những nhóm người đó đã đến Ba Lan. Để được gửi đi làm ở nước ngoài theo hợp đồng phải có trình độ nhất định.

Họ là những người lao động thế nào? –tốt – Skowroński trả lời. – họ đã quen với những công việc có tính tập thể, họ được sắp xếp công việc, khiêm tốn và chịu khó. Nhưng họ không phải là những người mơ tưởng như người Nhật, họ thích cuộc sống tập thể.

Còn những người Trung Quốc tự đến Ba Lan để làm kinh doanh? – họ mở công ty theo mô hình hoàn toàn khác với những người Ba Lan khi đi ra nước ngoài – ông Skowroński cho biết. Thí dụ những người Ba Lan ở Mỹ hay ở Đức thường quan tâm đến việc nhập những sản phẩm hàng hóa về Ba Lan, trong khi người Trung Quốc làm ngược lại – họ nhập các hàng Trung Quốc đến đất nước mới của họ.

Trung tâm TM tại Wolka Kosowska

Cá và bao cao su

Người Trung Quốc làm gì trong lúc rảnh rỗi?

Jianmin Huang: - Đi đến công viên. Đi câu cá. Họ cũng chơi snooker, tenis hoặc bóng đá. Thỉnh thoảng chúng tôi có trận đấu với người Việt Nam ở Wólka. Còn bóng bàn? Nếu ai có nhà “ đôm” cũng có thể đặt một bàn bóng. Họ cũng đi tham quan các nơi – đến Krakow hoặc Gdańsk.

Felix Wang: - Họ cũng đi câu cá ở hồ Mazury hoặc trượt tuyết ở Zakopane. Những môn thể thao này không cần tập hợp nhiều người. Cũng có những người thích chơi trò đỏ đen. Họ đến Warszawa vào Casino để chơi.

Marzena Koczapska có một kiot ở Wólka: - Tôi bán sổ số totolotka. Người Ba Lan chơi đến 20 zł, người Trung Quốc chơi từ 20 zł. Họ còn mua gì nữa? Marlboro light – loại nhẹ. Đồ uống thì các loại: Coca, Red Bull. Họ cũng mua các tạp chí về máy tính và ô tô, một người còn đặt mua báo „Gazeta” cả tháng và sưu tầm „tranh Ba lan”. Những tạp chí dành cho đàn ông thì sao? Không, những loại đó thường chỉ có người Ukrain và Bugari mua thôi. Nhưng người Trung Quốc thì lại mua bao cao su, còn người U và người Bun thì không.

Không có gạo cũng chẳng có Karaoke

Người Trung Quốc thiếu thứ gì ở Ba Lan?

Skowroński: - Họ phàn nàn trước hết là thiếu các nhà hàng. Ở thủ đô Trung Quốc có la liệt các nhà hàng. Người Trung Quốc không nấu ăn ở nhà, bữa trưa chỉ ăn ở nhà hàng với giá rẻ hơn rất nhiều so với ở Ba Lan. Đối với họ, phố xá ở Ba Lan quá buồn, màu sắc, ánh sáng cũng làm cho người đi chơi mất hứng.

Wang: - Quán ăn Trung Quốc ít quá, họ phải nấu ăn ở nhà. Thịt, bột mì hay dầu ăn phải mua ở siêu thị, các đồ đặc thù Trung Quốc thì phải mua ở các cửa hàng Á châu. Thí dụ như gạo. Trong các cửa hàng này gạo thường đóng vào các bao 5-10 kg chứ không đóng bao nhỏ. Gạo này dẻo hơn và thơm. Sao? Gạo thơm, bởi vì gạo bán trong các siêu thị chẳng có mùi vị gì cả.

Marcin Nowak, đại diện cho hãng xây dựng Minmetals Construction, hiện nay đang nhập hàng từ Trung Quốc phàn nàn rằng ở Ba Lan không có những chỗ chơi. Tức là những nhà hàng và Karaoke.

Biznes không thể không có mặc cả

- Các ông chủ người Tàu đến đây được chứng kiến nhiều kiểu văn hóa kinh doanh khác nhau. Ở Trung Quốc họ xây dựng nhanh hơn và đơn giản hơn. Ban đầu họ rất ngạc nhiên khi thấy ở Ba Lan, trong một công trình xây dựng có đến 5 người quản lý giám sát – ông Nowak cho biết.

Điều thứ hai là sự kiên nhẫn: - các ông chủ Trung Quốc luôn sẵn sàng đối thoại với đối tác 48 tiếng đồng hồ liên tục. Còn các sếp Ba Lan chỉ làm việc đến 18 giờ. Sau đó về khách sạn và khoảng 6 giờ sáng hôm sau mới sẵn sàng cho cuộc đối thoại vòng hai. Đối với người Trung Quốc, phàm đã là biznes không thể không có mặc cả.

Điều thứ ba là đừng hoang tưởng về các con kiến Trung Quốc: - Sẽ không đúng khi nói rằng công nhân Trung quốc muốn làm việc từ sáng đến đêm. Từ 18 giờ họ về nhà và thường vào internet để liên hệ với gia đình.

Điều thứ tư là chi trả: - Họ được trả lương bởi công ty mẹ từ Trung Quốc. Họ nhận được những khoản tiền không tồi, tương đương 1 nghìn USD cộng với tiền cho ăn, ở. Nếu tôi muốn có công nhân Ba Lan mà với mức lương thế này thì tôi không thể.

Và điều cuối cùng – sự cảnh báo của nguyên bộ trưởng bộ thể thao Mirosław Drzewiecki, người Trung Quốc sẽ làm các xa lộ cho Euro 2012 như thế nào. Ông Nowak nói: Tôi đã có mặt trong buổi làm việc với họ, hình như việc này không được chính phủ ủng hộ, chúng ta không khuyến khích các công ty của Trung Quốc đầu tư vào Ba Lan. Chỉ có 2 công ty đã có mặt ở đây đang làm. Đã tồn tại rất nhiều rào cản, thí dụ khi cấp giấy phép lao động. Hiện tại các công đoạn được giải quyết đơn giản hơn. Khuyến khích à? Vừa mới có cuộc gặp về vấn đề đường sắt, nhưng lôi kéo vốn đầu tư từ Trung Quốc trước hết phải là những cơ quan bên dưới. Các công ty đang hoạt động ở Wwólka Kosowska sẽ quảng cáo tốt nhất cho chúng ta. Họ sẽ chỉ ra rằng Ba Lan là cửa ngõ đến châu Âu.

Nửa tỉ euro

 

Magdalena Gawlas, người của văn phòng báo chí thuộc bộ Kinh tế cho biết rằng những mặt hàng đầu tư mà các công ty Trung Quốc quan tâm nhiều nhất là: Điện tử, ô tô, máy móc, đồ điện lạnh, công nghệ mới vv…- Gần đây, chúng ta còn thấy các hãng Trung Quốc không chỉ quan tâm đến đầu tư trực tiếp mà còn tìm kiếm các đối tác ở Ba Lan để liên danh và tiếp nhận những công ty bị phá sản. Bà Gawlas cũng cho biết thêm: - Ngoài ra, các công ty Trung Quốc còn quan tâm đến đầu tư vào cơ sở hạ tầng (đường xá, đường sắt, khách sạn…). Ngân hàng Nhà nước Ba Lan đã thống kê đầu tư trực tiếp của Trung Quốc trong năm 2009 là 189 triệu euro (gấp đôi năm trước). Còn trong năm vừa rồi còn chưa có thống kê nhưng ước tính khoảng 500 triệu euro!

 

Những nhà đầu tư  quan trọng nhất của Trung Quốc có thể kể như sau: - GD Poland (Trung tâm cung cấp hàng hóa Trung Quốc tại Wolka Kosowska) – 25 triệu USD, Min Hoong Development (Công ty địa ốc ở Warszawa và Sopot) – 25 triệu USD, TTE Polska (sản xuất Tivi LCD ở Żyrardow) – khoảng 60 triệu USD ( theo Bộ Thương mại TQ), Digital View (sản xuất Tivi ở Koszalin), Huawei Technologies Co. Ltd (Chi nhánh tại Warszawa, liên doanh với các hãng điện thoại di động). Còn đường xa lộ? – Trong tháng 9/2009 đã có 2 công ty Trung Quốc thắng thầu để xây 2 đoạn đường cao tốc từ Warszawa đi Łodź, hợp đồng kết thúc vào tháng 5/2012 – bà Gawlas thông báo.

 

Các TTTM tại Wolka Kosowska

 

Đầu bếp từ Việt Nam

 

Qua những người làm việc trong các cơ quan dành cho người tị nạn tôi biết rằng người Trung Quốc không có vấn đề gì. Họ không đánh nhau, không có mafia nội bộ. Nhưng có phải tất cả là màu hồng không?


Agnieszka Mikulska  thuộc Quỹ Quyền con người Helsińska: - Người Trung Quốc sống trong ốc đảo riêng, rất ít quan hệ với thế giới bên ngoài. Trong năm vừa rồi, chúng tôi làm cuốn sách hướng dẫn thị trường lao động Ba Lan, có phần cả bằng tiếng Trung, và chúng tôi đã gặp nhiều khó khăn.

 

 Adam Kozieł cũng là nhân viên Quỹ Quyền con người Helsińska: - Năm vừa rồi, tại Đại sứ quán TQ đã có cuộc biểu tình đòi hỏi quyền lợi. Rõ ràng, không phải tất cả những điều đã hứa trong các hợp đồng đã được thực hiện, nhưng Sứ quán đã coi thường những chuyện đó.

 

Một ông chủ nhà hàng Trung Quốc ở Ciechanow,  năm vừa rồi thông báo trên internet, muốn tìm một đầu bếp người Trung Quốc cho hay: - Một cha cố ở quận Praga tìm cho tôi một người Trung Quốc. Nhưng người này không có giấy phép lao động, không nói được tiếng Ba lan và tiếng Anh. Không thể giao tiếp. Cuối cùng tôi tìm được một đầu bếp người Việt Nam.

 

Tiếng Ba Lan rất khó

 

 Marcin Nowak cho rằng người Trung Quốc rất gắn bó với gia đình: - Họ muốn kết thúc hợp đồng và trở về nhà.

 

Żaneta ở Wólki Kosowskiej thì nói rằng họ thường ở Ba Lan không lâu, chỉ một vài năm. Thường là họ mở thêm hãng ở Sek hoặc ở Hung rồi kéo sang đó.

 

Nhưng cũng có những trường hợp ngoại lệ.

 

- Tôi có quốc tịch Ba lan, tôi tham gia bầu cử. Tôi bỏ phiếu cho tổng thống đương nhiệm, vì ông ấy rất điềm đạm, hiền lành. Còn bầu đại biểu quốc hội, tôi bỏ phiếu cho đảng PO, bởi vì họ rất thực dụng – Huang nói như vậy. – Nhưng để hòa nhập được với cộng đồng, trước hết phải vượt qua được hàng rào ngôn ngữ. Ở đây, ở Wolka, chỉ có 10% trong số chúng tôi làm được điều đó. Tiếng Ba Lan khó lắm.


Vào lúc 16 giờ, Trung tâm Tàu ở Wolka Kosowska đóng cửa, tất cả mọi người cất xe hai bánh và đi đến ô tô của mình. Đi qua trước mặt tôi là một người Trung Quốc chừng 20 tuổi (thực ra phải là 30 tuổi), mặc chiếc áo khoác không có ống tay, có đính trái tim mang biểu tượng  Dàn nhạc lớn của ngày lễ từ thiện (Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy).

Wojciech Staszewski

(Theo Gazeta Wyborza số ra ngày 21/2/ Xuân Nguyên/ Quê Việt)

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo