Thế giới

Có phải 'cuộc chiến vì một nền văn minh' đang xảy ra ở Đông Âu?

Cập nhật lúc 08-01-2016 13:17:44 (GMT+1)
Chủ tịch đảng PiS J. Kaczyński và thủ tướng V. Orban

 

Bài báo của Jakob Augstein

Jakob Augstein,phóng viên người Đức vừa cho đăng trên"Spiegel Online" bài báo với tiêu đề: „Bad polnischen Witz” (tiếng Ba Lan: "Kiepski polski dowcip", có nghĩa là „Chuyện đùa xấu xa của Ba Lan”).


Ngay sau tựa đề, tác giả đưa ra một nhận xét khá táo bạo: „ Đầu tiên là Hungari và bây giờ là Ba Lan – Đông Âu ngày càng trở nên gần gũi với nước Nga của Putin: Độc đoán, đóng cửa và phân biệt chủng tộc. Liệu châu Âu đã đủ thời gian để hiện đại hóa các nước mới bước chân vào Cộng đồng chung châu Âu trong thời gian gần đây? Hay chúng ta cần có một Liên hiệp mới không có các nước Đông Âu?”

Chỉ là người quan sát, chúng ta cũng dễ nhận ra những lời lẽ trên phát ra như những lời chỉ trích cay nghiệt nhất. Vì sao lại như vậy. Những nguyên nhân được tác giả đưa ra như sau:

Giữa những ngày lễ Noen và đầu năm mới Ba Lan đã tiến một bước dài về phía Đông. Đạo luật mới được thông qua làm cho Tòa án Hiến pháp Ba Lan trở thành con hổ không răng. Ngay trước thềm năm mới người ta lại đưa ra luật mới thứ hai tước bỏ sự độc lập của truyền hình công cộng và các đài phát thanh. Trước đó, trong cuộc họp báo đầu tiên khi nhậm chức, thủ tướng Beata Szydło đã ra lệnh bỏ đi khỏi phòng họp cờ của Liên minh châu Âu. Bộ trưởng đối ngoại của bà ta ngay lập tức phụ họa rằng  Ba Lan đã trở thành „Chư hầu” của Đức quá lâu rồi.

Khảng định rằng „giữa Đông và Tây Âu đã bắt đầu „Cuộc chiến vì một nền văn minh” (KulturKamf), nhà báo nổi tiếng của „Spiegel” dẫn lời của bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan W. Waszczykowski rằng „Đạo luật mới về truyền thông đã giúp nhà nước chữa khỏi nhiều căn bệnh để trở lại với những giá trị truyền thống của Ba Lan. Theo Augstein, lúc này châu Âu cần tự hỏi liệu những giá trị của Ba Lan có hợp với những giá trị của châu Âu?. Khi Hi-lạp muốn tham gia đồng tiền chung Euro, không phải tất cả các nước đã đồng ý. Trong trường hợp Ba Lan và Hungari còn tệ hơn. Vào năm 2004 họ giả vờ là những người châu Âu tốt để được là thành thành viên của Liên minh châu Âu (EU), bây giờ thì họ trở về nguyên bản. „Cuộc chiến vì một nền văn minh” giữa Tây và Đông Âu là cuộc đối đầu của Chủ nghĩa tự do, khoan dung, bình đẳng với Tệ phân biệt chủng tộc, sự thiếu hiểu biết và ngu dốt. Sau 12 năm làm thành viên của EU, hai quốc gia này đã thay đổi nhà nước Pháp quyền thành nhà nước Độc quyền, chẳng khác gì nhà nước Đức thời Hitler. Điều đó đã được Viktor Orban ở Hungari thực hiện mấy năm trước đây và bây giờ được chính phủ tay sai của Kaczyński ở Ba Lan thực hiện.

Những sự kiện đáng chú ý

Trong những năm 2010-2013, chính phủ mới của đảng Fidesz, đứng đầu là Viktor Orban tại Hungari lên cầm quyền. Chính phủ này đã thi hành những luật mới được cho là vi hiến trong đó có việc giảm tuổi hưu trí của các quan tòa và hạn chế tính độc lập của Tòa án Hiến pháp. Những đổi mới quan trọng nhất liên quan đến TAHP là thay đổi cách bầu các quan tòa với việc nâng số quan tòa từ 11 lên thành 15 và hạn chế quyền phán xét của TAHP. Liên minh châu Âu đánh giá rằng những đạo luật mới này đã xâm phạm „tự do công dân” và „Nhà nước Pháp quyền”. Năm 2013 Nghị viện châu Âu đã ra công bố Tavares cáo buộc Viktor Orbana vi phạm hiến pháp và yêu cầu trả lại quyền cho cơ quan bảo vệ hiến pháp.

Tại Ba Lan, trong tháng 12/2015, Quốc hội, Thượng viện và cuối cùng là Tổng thống đã cho phép thực thi bộ luật mới liên quan đến Tòa án Hiến pháp do đảng PiS đề xuất. Bộ luật mới này bị các đảng đối lập và các cơ quan pháp luật trong nước và quốc tế đánh giá là đã tước bỏ quyền độc lập của Tòa án Hiến pháp, xâm phạm quyền tự do của công dân và nền dân chủ của đất nước.

Những luật mới về Truyền thông được Quốc hội thông qua vào ngày 30/12/2015 và Thượng Viện thông qua ngày 31/12/2015 đã tước bỏ quyền điều hành của Ban lãnh đạo đài Truyền hình TVP và các đài Phát thanh Ba Lan để chọn lãnh đạo mới theo lựa chọn của chính phủ.

Quốc hội Ba Lan cũng đã thông qua luật mới về Dân sự, theo đó các chức vụ dân sự cấp cao sẽ được chỉ định chứ không qua bầu chọn như trước đây. Như vậy, các chức vụ bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan trung ương, chủ nhiệm văn phòng chính phủ, chủ tịch tỉnh, chủ tịch ZUS (Cục Bảo hiểm XH nhà nước) vv… sẽ được phong bởi chính phủ cầm quyền.

Theo ông Marek Wójcik (PO), qua cuộc cải tổ này sẽ có đến 1600 viên chức nhà nước có kinh nghiệm nhất bị sa thải.

Bình luận về những vấn đề trên đây, báo „Financial Time” có bài viết: Nửa thế kỉ trôi qua kể từ khi chủ nghĩa Cộng sản sụp đổ, Ba Lan đã lớn mạnh với nhiều thành tựu về kinh tế. Điều đó chứng tỏ rằng dân chủ và nhà nước pháp quyền có thể bắt rễ vào các nước vốn là vệ tinh của Liên bang Xô Viết, nhưng quá trình đó đang bị đe doa nghiêm trọng.

Tuy nhiên, điều mà ai cũng biết: Trong suốt quá trình đấu tranh cho tự do và dân chủ, hai quốc gia Ba Lan và Hungari đã là những tấm gương sáng không chỉ cho các nước Đông Âu. Cả Jarosław Kaczyński và Viktor Orban đều là những người sáng lập và là lãnh đạo lâu năm của các đảng cánh hữu với những hoạt động đấu tranh không khoan nhượng nhằm thiết lập thể chế dân chủ và nhà nước pháp quyền ở hai đất nước.

Thay lời kết

Truyền thông Ba Lan đưa tin: Vào ngày 6 tháng 1 năm 2016, chủ tịch đảng PiS Jarosław Kaczyński đã có cuộc gặp gỡ hơn 6 tiếng đồng hồ với Thủ tướng Hungari Viktor Orban tại nơi nghỉ dưỡng Niedzica, phía Nam Ba Lan. Viktor Orban đến Ba Lan theo lời mời của đảng PiS. Chuyến thăm mang tính chất cá nhân nên không có họp báo. Người ta chỉ có thể phỏng đoán hai nhà chính trị của hai đảng cánh hữu (PiS và Fidesz) trao đổi về các vấn đề như: Tòa án Hiến pháp, ảnh hưởng của chính quyền đến truyền thông đại chúng và từ chối tham gia khu vực tiền tệ Euro. Cũng có thể họ bàn đến việc khước từ nhận người tị nạn theo cách phân chia của EU.

Từ năm 2011, Jarosław Kaczyński đã tuyên bố rằng sẽ có ngày „chúng ta có Budapest ở Vác-sa-va”, giấc mơ của ông nay đã thành sự thật.

Xuân Nguyên
Nguồn: Queviet.eu

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo