Thế giới

Dân Hong Kong có hộ chiếu Anh (BNO) 'vẫn bị coi là người TQ'

Cập nhật lúc 19-06-2019 14:07:13 (GMT+1)
Heba Shina Chee-yeen, 2 tuổi, cầm chặt tấm hộ chiếu Anh cho dân Hong Kong

 

Cuộc xuống đường của hàng trăm nghìn thanh thiếu niên Hong Kong đặt ra câu hỏi họ học theo nền văn hóa nào, và được hưởng những quyền gì theo quy chế riêng cho Đặc khu Hành chính Hong Kong.


Về văn hóa, nhiều sinh viên - như Joshua Wong - học các trường Thiên Chúa Giáo hoặc hệ thống trường tư và công khác hẳn với giáo dục ở Trung Quốc.

Cùng lúc, không ít người Hong Kong không coi mình là "người Trung Quốc" (Chinese person), dù có thể vẫn nhận là họ có nguồn gốc và văn hóa Trung Hoa.

Về pháp lý, sau năm 1997, Anh cho người Hong Kong một quy chế ưu đãi hơn so với các cựu thuộc địa khác và điều này tạo ra bản sắc khác cho Hong Kong.

Đó là tấm hộ chiếu hải ngoại của Anh, gọi là British National Overseas - BN(O) mà người Hong Kong có thể đăng ký nhận qua 'British Nationality Selection Scheme'.

Theo Reuters (28/06/2017), hàng vạn người Hong Kong đã xin hộ chiếu BN (O) chỉ trong năm 2016 vì sợ về tương lai ngày một bị kéo về Trung Quốc.

"Đây là hộ chiếu đặc biệt cho người thường trú tại Hong Kong từ trước 1997. Hơn 37 nghìn 500 tấm hộ chiếu BN(O) được cấp năm ngoái, tăng 44% so với 2015..."

Dù Bộ Ngoại giao Anh và chính quyền Hong Kong không cung cấp con số cụ thể về số dân Hong Kong mang hộ chiếu BN (O), những số liệu đơn lẻ từng năm cho thấy đây là con số rất lớn.

Một bài trên trang South China Morning Post (28/06/2014) trích nguồn chính thức nói, "có 500 nghìn đơn xin hộ chiếu Anh vẫn còn chưa giải quyết xong".

Điều này cho thấy con số đều đặn hàng năm luôn có người Hong Kong nộp đơn lấy hộ chiếu Anh cho cư dân hải ngoại.

Hộ chiếu hải ngoại cũng là cánh cửa để người Hong Kong sang định cư tại Anh và xin nhập tịch Vương quốc Anh dễ dàng hơn.

Chồng bà Carrie Lam, trưởng đặc khu hành chính Hong Kong, và hai con trai bà đều mang hộ chiếu và quốc tịch Anh, theo báo Anh Sunday Times

Được biết trưởng đặc khu hành chính Hong Kong, bà Carrie Lam từng học ở Cambridge và tại Anh đã quen người sau làm chồng bà, cũng người Hong Kong.

Hiện nay chồng bà Lam và hai con trai đều mang hộ chiếu và quốc tịch Anh, theo từ Sunday Times.

Hộ chiếu Anh cho bạn quyền gì?

Anh Quốc có truyền thống bảo vệ công dân của mình ở nước ngoài và hỗ trợ lãnh sự cho cả công dân các thuộc địa, lãnh thổ phụ thuộc Anh.

Trong quá khứ, mọi người sống ở Anh và hải ngoại đều bị coi là 'thần dân' (subjects) của Hoàng gia Anh.

Sau này người ta đặt ra hai loại chính, công dân của Liên hiệp Vương quốc Anh - British citizens, và 'dân Anh hải ngoại', British nationals'

Cụ thể về giấy tờ, hộ chiếu hải ngoại Anh vẫn có nhiều hạng mục dành cho 'British overseas territories citizen', 'British overseas citizen', 'British subject', British national (overseas)...

Công dân Anh chỉ những người sống ở Anh, mang quốc tịch Anh hoặc con cháu họ vẫn duy trì liên hệ với Anh, mặc dù họ sống ở nước ngoài.

Dân Anh (British nationals) gồm người dân từ các nước thuộc địa cũ mà nay gộp thành trên 60 quốc gia khối Commonwealth.

Nhưng con số này giảm đi sau khi các thuộc địa, từ Úc, Singapore, Malaysia, tới Ấn Độ, Pakistan, và các đảo như Antigua và Barbuda... tuyên bố độc lập.

Anh Quốc coi những ai đã là công dân quốc gia mới thì không còn có quyền xin hộ chiếu hải ngoại của Anh nữa.

Chỉ những người sinh trước một thời điểm cụ thể (1983, 1997), hoặc đã sống dưới thời thuộc địa, ủy trị của Anh, có thể xin hộ chiếu nhưng phải chờ cứu xét.

Hiện trên trang chính phủ Anh có danh sách cụ thể người từng sinh ra ở đâu thuộc trên 50 quốc gia, vùng lãnh thổ thì được quyền xin hộ chiếu British national, ví dụ ở cả Malaysia chỉ có dân Penang có quyền này.

Họ không được EU coi là 'công dân Anh' và bìa hộ chiếu không có chữ Liên hiệp châu Âu (European Union).

Riêng Hong Kong, vì không phải là nước độc lập và không có quốc tịch riêng, nên người dân của họ nay vẫn được hưởng quyền xin hộ chiếu Anh đến tận hôm nay.

Không kể những người sống ở Hong Kong trước 1997 là năm Trung Quốc nhận lại Hong Kong, mà con cháu họ cũng có quyền xin hộ chiếu BN (O).

Tấm hộ chiếu British National (Overseas) cũng cho người Hong Kong nhiều quyền khi sang Anh.

  • Họ được vào Anh 6 tháng miễn visa, và một khi đã có mặt ở Anh, người đó có thể đăng ký để có được quyền định cư vĩnh viễn. Họ chỉ cần đăng ký chứ không phải xin và chờ nhiều năm như công dân các nước khác.
  • Một khi có quyền định cư, người Hong Kong mang hộ chiếu BN(O) được hưởng ngay các quyền bầu cử, và ứng cử vào Thượng viện (House of Lords) và Hạ viện (House of Commons) ở Anh.
  • Họ có quyền bỏ phiếu trong bầu cử EU tại Anh khi Anh còn là thành viên EU.
  • Cuối cùng, dân Hong Kong mang hộ chiếu BN(O) có quyền đăng ký để nhập tịch Anh Quốc, trở thành công dân, mà không phải xin hoặc chờ nhiều năm như cả các công dân EU đến Anh.

Trung Quốc không công nhận

Cửa khẩu giữa Hong Kong và Thâm Quyến, Quảng Đông, Trung Quốc

Vấn đề cho người mang hộ chiếu BN(O) là Bắc Kinh không công nhận loại giấy tờ này, theo chỉ dẫn của chính phủ Hong Kong.

Trung Quốc chỉ công nhận hộ chiếu đó là một dạng "giấy thông hành" (document issued by foreign governments for the purpose of travelling) và chỉ có giá trị ở các nơi khác, ngoài chính Hong Kong và Trung Quốc.

Chính phủ Hong Kong trả lời trên trang về di trú của họ như sau:

"Căn cứ vào Luật Quốc tịch CHND Trung Hoa, quy chế công dân Anh mà công dân Trung Quốc ở Hong Kong nhận được qua "British Nationality Selection Scheme" sẽ không được công nhận. Họ sẽ vẫn là công dân Trung Quốc, và không được nhận sự bảo vệ của Lãnh sự Anh tại Đặc khu Hành chính Hong Kong, hoặc ở bất cứ phần đất nào thuộc CHND Trung Hoa."

Tức là Trung Quốc coi mọi người ở Hong Kong có gốc Hoa (Chinese descent) chỉ là người Trung Quốc, vì Trung Quốc không công nhận song tịch, theo điều 3 & 13 Luật Quốc tịch CHND Trung Hoa.

Theo chính phủ Hong Kong, người Hong Kong gốc Hoa là người Trung Quốc, "trừ khi người đó đã từ bỏ quốc tịch Trung Quốc, chứng minh bằng giấy tờ rằng mình không còn là công dân Trung Quốc, và đã được lãnh sự quán nước có quốc tịch mới đã lựa chọn, bảo vệ".

Nhưng chính phủ Hong Kong khuyến cáo ngay, người thuộc nhóm đó "có thể mất quyền sinh sống tại Đặc khu Hành chính (HKSAR).

Được biết ngay từ khi còn là thuộc địa Anh, Hong Kong là nơi có các nhóm dân Á và Âu đến sinh sống.

Những người "bản địa" nhưng gốc Ấn Độ tại Hong Kong cũng đang xin hộ chiếu BN(O).

Họ và các sắc dân không phải Hoa (Hán) khác, không bị Trung Quốc nghiễm nhiên coi là công dân Trung Quốc.

Căn cước đặc biệt của người Hong Kong vốn chỉ là một di sản lịch sử từ thời thuộc địa Anh, nhưng cộng thêm bản sắc ngôn ngữ tiếng Quảng Đông, và truyền thống pháp lý khác nước Trung Quốc cộng sản, lại đang góp phần vào việc tạo ra phong trào phản đối điều mà giới vận động Hong Kong cho là sự can thiệp của Trung Quốc.

Nguồn: BBC

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo