Thế giới

Hôm nay, 15-9, tròn hai năm khủng hoảng tài chính tại Ucraina

Cập nhật lúc 15-09-2010 08:00:12 (GMT+1)

 

Hôm nay vừa tròn hai năm kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính lần thứ hai xảy ra. Ucraina là một trong những nước chịu thiệt hại nặng nề nhất. Những điểm yếu nhất của nền kinh tế nước này là đâu và khả năng chống đỡ của nó với những rung động mới ra sao, tạp chí Delo đưa ra những phân tích.


Hai năm trước, vào ngày 15-9-2008, một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất thế giới là ngân hàng Lehman Brothers tuyên bố phá sản. Ngày hôm đó đi vào sách giáo khoa lịch sử không chỉ như ngày xảy ra vụ phá sản lớn nhất thế giới, mà còn là ngày khởi đầu của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Các thị trường tài chính sụp đổ, thêm hàng chục ngân hàng lớn nhất thế giới có nguy cơ phá sản, thị trường chứng khoán mất điểm kỷ lục – đó là nói ngắn gọn về tình hình diễn ra vài tuần sau vụ ngân hàng Lehman phá sản.

Khi đó Ucraina còn chưa thể hình dung ra quy mô suy thoái của kinh tế thế giới. Thế nhưng chính nước này lại là một trong những nước chịu thiệt hại lớn nhất. GDP năm 2009 suy giảm ở mức kỷ lục so với tất cả các nước trên thế giới 15,1%, công nghiệp giảm 22%, đồng nội tệ mất giá 65%, hàng chục ngân hàng và hàng nghìn doanh nghiệp phá sản. Vẫn chưa hết những thiệt hại của nền kinh tế Ucraina. “Mùa thu năm 2008 nền kinh tế Ucraina là một bức tranh về sự mất cân bằng – cán cân thương mại thâm hụt khổng lồ (âm 14,4 tỷ $), khu vực tài chính quá nóng với đồng vốn đầu cơ, lương tháng vượt quá năng suất lao động, lạm phát lớn, khó khăn thuế v.v.Với một nền kinh tế như vậy thì không chóng thì chầy sẽ xảy ra việc không hay”, - giám đốc điều hành trung tâm điều tra kinh tế-xã hội “CASE-Ukraine” Dmitri Boyarchuk nói.

Cho đến nay kinh tế thế giới vẫn còn xa mới hồi phục hoàn toàn. Nhiều “ông lớn” tài chính cho rằng sẽ không thể tránh được làn sóng khủng hoảng lần thứ hai. Theo ý kiến nhiều chuyên gia, sẽ không có suy thoái. Trong khi các chuyên gia còn đang nghiền ngầm về khả năng liệu làn sóng khủng hoảng thứ hai có xảy ra hay không thì thủ tướng Nhikolai Azarov đã vội cam đoan rằng: Ucraina không lo sợ khủng hoảng thế giới. Tuy nhiên trên thực tế kinh tế Ucraina vẫn còn rất phụ thuộc vào những gì xảy ra trên thị trường nước ngoài. Ngoài ra nó còn chịu ảnh hưởng của các rủi ro trung hạn ở trong nước. Chủ yếu là rủi ro từ lĩnh vực tài chính nhà nước.

“80% các nguy cơ đe dọa kinh tế Ucraina đều đến từ thị trường nước ngoài. Ucraina là nước định hướng xuất khẩu và sự thay đổi giá thép trên thị trường thế giới gần như là chỉ số quan trọng bậc nhất đối với tình hình kinh tế đất nước”, - trưởng phòng phân tích công ty đầu tư Astrum Management Alechsey Blinov nói.

Trong hai năm qua nợ nước ngoài của khu vực tư nhân có giảm nhưng không đáng kể đủ để nói rằng doanh nghiệp Ucraina chủ động trong tình hình trên thị trường tài chính thế giới. Trong hai năm qua các ngân hàng Ucraina giảm được 30% nợ nước ngoài – còn 29 tỷ $, nhưng khối doanh nghiệp thì ngược lại, tăng nợ nước ngoài lên 1,8% - lên 44,7 tỷ $. “Nhiều ngân hàng và doanh nghiệp đã tái cơ cấu nợ trong năm ngoái, chuyển nợ gốc sang kỳ 2011-2012. Đa số đều sẽ không thể trả nợ đầy đủ, nếu không huy động những khoản vay mới. Và nếu tình hình thị trường tài chính xấu đi thì họ sẽ gặp khó khăn với việc thanh toán nợ”, - chuyên viên nghiên cứu trưởng của Viện điều tra kinh tế và tư vấn chính trị Alechsandr Betlyi giải thích.

Sẽ không có nguy cơ sụp đổ
Phải trung thực mà nói rằng so với mùa thu năm 2008 nền kinh tế Ucraina đã vững vàng hơn với những tai biến tài chính. “Xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ hiện gần như cân bằng, đa số lượng đầu tư nước ngoài đều tập trung vào trái phiếu quốc gia, góp phần bảo hiểm cho thị trường tài chính trước những dao động mạnh. Giảm tín dụng không thế chấp và thế chấp mất giá tại các ngân hàng”, - ông Boyarchuk nhận xét.

Theo ông, nếu có xảy ra làn sóng khủng hoảng thứ hai thì nền kinh tế Ucraina có thể giảm mạnh tốc độ tăng trưởn, nhưng sẽ không suy thoái sâu như năm 2009. “Ví dụ, công nghiệp thay vì tăng trưởng 10% thì chỉ đạt 1-3%, nhưng sẽ không suy thoái, nguyên nhân chính là không còn suy thoái hơn được nữa”, - ông Boyarchuk nói hài hước.

Khu vực tài chính nhà nước sẽ hát tình ca
Ngoài các nguy hiểm từ thị trường bên ngoài nền kinh tế Ucraina còn có những rủi ro trung hạn bên trong. Chủ yếu là từ khu vực tài chính nhà nước. “Hệ thống thuế của Ucraina không ổn định. Có rất nhiều các rủi ro hệ thống, trước hết là liên quan đến các chi phí tăng cao cho nhu cầu xã hội (thâm hụt ngân sách Quy lương hưu, các ưu đãi, trợ giá v.v.) Nếu không cải cách nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thì ít lâu nữa Ucraina sẽ không thể thanh toán nợ”, - ông Betlyi đưa ra dự báo không mấy vui vẻ.

Ông Blinov cũng ủng hộ ý kiến này. “Chính sách ngân sách tiềm ẩn những nguy hiểm. Cho đến cuối năm nay nhờ nguồn vay của IMF mà chính phủ đã tháo gỡ được hết các vấn đề của thâm hụt ngân sách. Nhưng Ucraina không phải là nước Mỹ để có thể gia tăng nợ mãi mãi”, - ông Blinov nói.

Theo tính toán của ông, ngay trong năm nay nếu không có những khoản vay mới chính phủ Ucraina sẽ phải chi gần 13% nguồn thu ngân sách để thanh toán các khoản nợ quốc gia (tính đến cuối năm sẽ đạt 28% GDP). “Nếu Ucraina tiếp tục gia tăng nợ với tốc độ hiện nay thì sau 1,5 – 2 năm nữa chúng ta sẽ ở tình trạng mà các nhà đầu tư gọi là kim tự tháp nợ. Mà ví dụ nhãn tiền về Hy lạp cho thấy nó nguy hiểm đến thế nào”, - ông Blinov nói.

Giải pháp tránh rơi vào hố sâu nợ nần cho Ucraina được tất cả các nhà kinh tế lựa chọn là cải cách cơ cấu nền kinh tế. “Hiện chính quyền mới chỉ trưng ra các dự án đẹp đẽ và tuyên bố sẵn sàng tiến hành. Nhưng có triển khai và thực hiện đến cùng được hay không vẫn còn là câu hỏi”, - ông Betlyi nói.


Những vụ phá sản lớn nhất trên thế giới trong vòng hai năm khủng hoảng qua


 Công ty Tài sản (tỷ $)
Ngày phá sản 
 Lehman Brothers       
 691  15.09.2008
 Washington Mutual      
 327,9
 26.09.2008
 General Motors Corporation       
91
 01.06.2009
 Chrysler
 39,6  30.04.2009
 Thornburg Mortgage    
 36,5 
  01.05.2009
 Indy Mac       
 32,7   06. 2008
 General Growth Properties       
 29,6
 04. 2009
 Lyondell Chemical Company       
27,4 
 01. 2009





Phương Anh

Theo Delo/ Doanhnghiep Odessa

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo