Thế giới

Úc lại thất bại cứu công dân bị án tử ở nước ngoài

Cập nhật lúc 11-03-2015 13:24:44 (GMT+1)
Tổng Lãnh Sự Australia ở Bali, bà Majell Hind cùng luật sư Julian McMahon đến thăm nhà tù trên đảo Nusakambangan. (Hình: BAY

 

Trong nỗ lực cuối cùng để cứu sống hai công dân lãnh án tử hình vì tội buôn lậu ma túy và sắp bị xử bắn, Australia đã đưa ra đề nghị trao đổi tù nhân với Indonesia nhưng bị từ chối. 


Việc này làm người ta nhớ lại chuyện 10 năm trước, thanh niên 25 tuổi Nguyễn Tường Vân, công dân Australia gốc Việt, bị kết án tử hình ở Singapore vì mang lậu heroin. Mặc dầu mọi nỗ lực ngoại giao tích cực của chính quyền Australia, sự vận động của các tổ chức nhân quyền, trong đó có Amnesty International, và đề nghị của Tòa Thánh Vatican cùng  nhiều quốc gia khác, Vân đã bị hành quyết theo cách treo cổ trong nhà tù Changi, Singapore.

Người ta tin rằng trường hợp hiện nay cũng sẽ đi tới một kết cục không khác.

Hai tử tội sắp bị Indonesia hành quyết, thuộc nhóm 9 công dân Australia được gọi là “Bali Nine,” bị bắt ngày 17 tháng Tư, 2005, ở Densapar trên đảo Bali, địa điểm nổi tiếng về du lịch ở Indonesia. Theo cáo trạng, nhóm này âm mưu đưa lậu 8.3 kg heroin, trị giá 4 triệu dollars Australia (3.1 triệu US dollars), từ Bali về Australia.

Nhóm Bali Nine sống tại Brisbane và Sydney, hầu hết làm việc cho Eurest Australia, chi nhánh của Compass Group Plc. tại Anh, một công ty đa quốc gia hoạt động ở 50 nước, chuyên thầu cung cấp bữa ăn và các dịch vụ cho quân đội, các cơ quan chính quyền và tổ chức tư nhân.

Qua nhiều phiên tòa xét xử và kháng cáo, cuối cùng Andrew Chan, 31 tuổi,  và Myuran Sukumaran, 33 tuổi, hai đầu sỏ băng Bali Nine,  lãnh án tử hình. Bảy bị can khác án tù từ 20 năm đến chung thân.

Trong nhóm này có một bị can Australia gốc Việt là Nguyễn Đức Tân Thanh, được coi là người phụ trách tài chính cho hoạt động. Thoạt đầu, Thanh bị kêu án 20 năm tù nhưng các công tố viên khiếu nại, phiên tòa phúc thẩm tuyên án tử hình. Thanh kháng cáo một lần nữa và bản án cuối cùng là chung thân.

Cảnh sát liên bang Australia (AFP) không hiểu rõ các thành viên Bali 9 ở Brisbane và Sydney liên hệ với nhau như thế nào nhưng biết hành động của họ trước khi qua Indonesia. AFP cũng tin rằng Sukumaran, Chan và hai người nữa thuộc một tổ hợp ma túy lớn hơn đã từng thành công trong việc nhập cảng một lượng heroin đáng kể từ Indonesia vào Australia cuối năm 2004. Một số đồng đảng bị AFP bắt tại Australia mấy ngày trước khi Bali Nine bị bắt ở Indonesia.

Chan và Sukumaran đã có mặt tại Bali từ trước, và các thành viên khác được đưa vào một khách sạn, nhưng có kế hoạch thận trọng không hề gặp nhau cho đến khi bị bắt, chỉ được phát SIM card để liên lạc điện thoại khi cần. Đã được AFP cung cấp tất cả thông tin, cảnh sát Indonesia theo dõi trong vòng một tuần lễ trước khi bắt giữ ngày 17 tháng Tư, 2005.

Tám thành viên Bali Nine đều có mang một số heroin đựng trong bao plastic quấn vào mình. Andrew Chan bị bắt khi sắp lên một chuyến bay về Australia, trong người không có heroin nhưng có nhiều máy điện thoại di động và theo dự đoán sẽ là người thu góp số heroin lúc về tới nơi.

Một phụ nữ Thái Lan 22 tuổi  tên Cherry Likit Bannakom có lẽ là người giao heroin cho một thành viên Bali Nine, đã rời khỏi Bali ngay sau khi nhóm người Australia bị bắt. Likit bị giữ tại biên giới Malaysia – Thái Lan. Cảnh sát Indonesia được báo tin tới nơi nhưng không dẫn độ được vì không có đủ yếu tố căn cứ trên thông tin do AFP cung cấp.

Đại tá Bambang Sugiarto, chỉ huy trưởng đơn vị cảnh sát chống ma túy, nói rằng mặc dầu theo luật 5 người bị bắt ở phi cảng phạm tội buôn lậu ma túy và theo luật lãnh án tử hình, còn 4 bị bắt tại khách sạn chỉ phạm tội oa trữ và án phạt nhẹ hơn, nhưng cảnh sát sẽ đề nghị truy tố cả 9 với án tử hình.

Thân nhân của các nghi can chỉ trích AFP đã để cho cảnh sát Indonesia bắt nhóm Bali Nine thay vì bắt họ tại Australia. Cảnh sát Australia phản bác, nói rằng họ có trách nhiệm thông báo hành động phạm tội nhưng không chịu trách nhiệm về việc Indonesia xử sự thế nào, kể cả việc có thể tuyên án tử hình.

Hôm Thứ Tư 4 tháng 3, 2015,  Andrew Chan và Myuran Sukumaran đã được chở bằng máy bay từ nhà tù trên đảo Bali đến trung tâm Java, và từ đây được đưa ra nhà tù Nusakambangan, một hải đảo ngoài khơi Java. Bộ trưởng tư pháp Muhammad Prasetyo nói rằng mọi công tác chuẩn bị đã xong, nhưng từ chối không cho biết khi nào sẽ thực hiện việc hành quyết.

Tổng Thống  Joko Widodo có quan điểm cứng rắn đối với tội buôn lậu ma túy và đã từ chối ban hành biện pháp ân xá, như vậy mạng sống của hai tử tù sẽ chỉ còn là vấn đề ngày giờ. Còn Australia là quốc gia không có án tử hình và theo thăm dò dư luận gần 70% dân chúng chống hình phạt này.

Hôm Thứ Năm, bà Julie Bishop, bộ trưởng ngoại giao Australia nói rằng đã đưa đề nghị trao đổi tù binh với người đối tác là bà Retno Marsudi, bộ trưởng ngoại giao Indonesia, và bà này cho biết đã chuyển lên Tổng Thống Widodo nhưng chưa có sự trả lời. Bà tuyên bố như vậy với các phóng viên trong buổi thắp nến cầu nguyện cho hai tử tội bên ngoài trụ sở Quốc Hội ở Canberra. Thủ Tướng Tony Abbott cũng có mặt trong buổi này. Chính phủ của Thủ Tướng Abbott đề nghị trao đổi Chan và Sukumaran với ba tù nhân Indonesia bị kết tội ma túy ở Australia.

Hôm Thứ Sáu Thủ Tướng Abbott đã chính thức phàn nàn Indonesia về sự hành xử đối với hai công dân Australia.

Nhưng theo lời bà bộ trưởng ngoại giao Marsudi, chính quyền Indonesia ghi nhận sự phàn nàn của Australia và không muốn có sự tổn hại tới quan hệ giữa hai nước bạn. Bà nói với các phóng viên: “Chúng tôi hiểu yêu cầu vì tất cả mọi quốc gia đều phải cố gắng bảo vệ công dân mình. Tuy nhiên, một lần nữa xin nhắc lại, đây là vấn đề chủ quyền về luật lệ của một nước khác. Xin tôn trọng điều ấy.”

Phát ngôn viên Tony Spontana, Bộ Tư Pháp Indonesia, tuyên bố không có căn bản pháp lý để thay đổi quyết định. Ông nói: “Về phần chúng tôi có những thủ tục cần xúc tiến và những chi tiết kỹ thuật phải chuẩn bị. Chúng tôi sẽ kiểm tra từng vấn đề để tới khi thực hiện, tất cả mọi chuyện đều minh bạch và không có rắc rối nào về sau.”

Bộ trưởng công lý và nhân quyền Yasonna Laoly nói rằng sự trao đổi tù nhân là có thể được đối với những tội phạm khác trong tương lai, nhưng không thể được với những kẻ lãnh án tử hình theo luật nghiêm ngặt chống ma túy của Indonesia. Bà nói: “Với tội danh này, chúng tôi sẽ nói không.” Ông khẳng định như vậy sau khi đã họp với Tổng Thống Joko “Jokowi” Widodo.

Nguồn: HÀ TƯỜNG CÁT/Người Việt

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo