Tin tức

Cách nhìn nợ công Việt nam từ nước ngoài (1)

Cập nhật lúc 09-05-2016 10:43:09 (GMT+1)
Photo courtesy: phunutoday.vn

 

Tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng VN đang đạt con số 4.84% vào cuối tháng 6, con số tăng đều đặn kể từ đầu năm 2014, theo con số chính thức. Nhưng theo Cơ Quan Thăm Dò Đầu tư Moody's Investors Service ước lượng con số nợ không thực hiện được khả năng chi trả (nợ xấu) lên tới 1-15 phần trăm , cao hơn nhiều con số của ngân hàng trung ương cho biết.


VN thật sự khó đạt con số tăng trưởng 5.8 phần trăm nếu như vấn đề nợ xấu cứ mãi dai dẳng làm trì trệ nền kinh tế.

Ngân hàng trung ương thực sự đã cố gắng kéo tỷ lệ nợ xấu xuống, nhưng nhu cầu cấu trúc là vấn đề thực sự đáng cần cho ‘sức khỏe’ của môt nền kinh tế theo huớng lâu dài .

Kinh tế gia có uy tín hiện nay, Ông Vũ đình Ánh cho tôi (Elizabeth Rosen) biết rằng "vấn đề nợ xấu không thể giải quyết nếu không có chinh sách công khai và minh bạch để ngăn chận tham nhũng và tư bản kiểu bè phái".

Tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng VN đang đạt con số 4.84% vào cuối tháng 6, con số tăng đều đặn kể từ đầu năm 2014, theo con số chính thức. Nhưng theo Cơ Quan Thăm Dò Đầu tư Moody's Investors Service ước lượng con số nợ không thực hiện được khả năng chi trả (nợ xấu) lên tới 1-15 phần trăm, cao hơn nhiều con số của ngân hàng trung ương chính thức cho biết.

Khác với con số từ ngân hàng trung ương cho ra, cơ quan Moody lấy chứng cứ từ con số nợ mà tài sản thế chấp không ra gì, có nghĩa rất yếu và từ đó để dễ nhận biết là không có khả năng thực hiện nghĩa vụ chi trả. Suốt năm ngoái, các ngân hàng được cho biết là số nợ này đang ở lằn mức tiêu chuẩn; thật ra, họ đã triễn hạn tới 3 lần vì ngân hàng quá lo ngại con số tổng nợ cao hơn có thể gây cho kinh doanh đình đốn; và hiện tại lại tiếp tục thực hiện cho quý đầu 2015.

Ông Vũ đình Ánh giải thích tiếp:

"Thiếu dữ kiện là một vấn đề hệ trọng, không biết được tỷ lệ thật sự con nợ đáo hạn, không có khả năng chi trả cùng vay trả. Chúng tôi không thể hiểu hết vấn đề".

Hệ lụy nợ công VN đang dồn ép nền kinh tế cũng như hệ thống ngân hàng bắt buộc cất lại vốn tư bản hơn là cho vay nợ. Mặc dầu ngân hàng cắt giảm lãi suất cho vay vào một số trường hợp, vấn đề cho vay ở VN chỉ gia tăng với con số ít ỏi 3.5 phần trăm trong nửa đầu của năm 2014.

Đinh tuấn Minh, một phân tích gia kinh tế tại ngân hàng Quân Đội cho rằng "nợ xấu tại VN hiện tại chưa đủ lớn để tạo nên khủng hoảng kinh tế cho Việt Nam. Nhưng nó ngăn chận sức vươn dậy nhanh chóng của kinh tế ".

NGUỒN GỐC CỦA VẤN ĐỀ

Tuơng tự Mỹ hay Trung Cộng, vấn đề nợ công tại VN nó phát xuất từ bong bóng địa ốc là căn cơ chính yếu. Bong bóng địa ốc VN bùng nổ từ những năm 2000. Ngân hàng nhà nước đã cho các nhà đầu tư, các chuyên gia phát triển, các khoản vay với mong muốn tăng nhanh nền kinh tế. Khi nền kinh tế khựng lại vào năm 2010, giá nhà sụt giảm, có nhiều con nợ thật sự không có khả năng chi trả các khoản vay này.

Tiếp đến là các tổ chức hay nhóm phát triển từng liên kết với các cơ sở quốc doanh; họ quá ít kinh nghiệm trong lãnh vực địa ốc. Từ ngày VN độc lập, chính quyền nước này xem các cơ sở quốc doanh là trụ cột cho nền kinh tế quốc gia. Thực ra chỉ là lý thuyết trong hiến pháp hay trong các văn kiện quan yếu. Vào đầu những năm 2000, VN đã khuyến khích hầu hết các cơ sở quốc doanh mở mang rộng ra với thế giới bên ngoài. Thời mở cửa đi sâu vào lãnh vực thuơng mãi để cạnh tranh với các đối thủ kinh tế nước ngoài.

Một kế hoạch nền tảng nhất là công ty Vinashin. Do nhu cầu về hàng hải toàn cầu tăng vọt, chính phủ VN đã cho phép mở rộng công ty này, bằng cách thuyết phục các ngân hàng nhà nước và địa phương cấp cho Vinashin rất nhiều khoản vay cùng tài nguyên khác to lớn.

"Chiến lược nhà nước là xây dựng công ty này nhanh chóng trở thành một siêu cường về tàu thủy bằng cách bơm nhiều tiền cho nó. Vài năm đầu, sách lược này coi bộ thành công." Ông Lê duy Bình, Giám Đốc Quản lý cùng tư vấn Economia Vietnam cho biết: "Chúng tôi nhận được nhiều đơn đặt hàng của nước ngoài. Đối với chính phủ, thành công bước đầu đã tỏ dấu hiệu họ đi đúng huớng," ông Bình tiếp.

Nhưng sau một thời gian nhận được nhiều nguồn tài chánh từ Nhà Nuóc, Vinahin dần hồi lộ rõ sự thiếu kinh nghiệm của bộ giàn lãnh đạo đã quá thiếu khả năng xử dụng nguồn tài chánh khổng lồ trên. Các quyết định thiếu kinh nghiệm từ phía hành pháp về đầu tư đã châm ngòi cho các khoản lỗ lả khổng lồ; Nội năm 2010, Vinasin sụp đổ với khoản nợ lên tới 4 tỷ đô la; hai năm sau, ban lãnh đạo công ty bị vào tù do phạm tội trong sự định đoạt kinh tế. Năm sau, 2013, hai chủ tịch và tổng giám đốc của Vinalines đều nhận án tử hình do tội cố ý biển thủ công quỹ 474,000 đô la mỗi người, và dàn cảnh trả tiền trội cho bến tàu hư nát để bỏ túi riêng cả triệu tiền hồi của (lại quả).

"Tham nhũng dự phần trong vấn đề trên, nhưng khả năng quản lý là nguyên cớ to lớn hơn thế nữa." Ông Bình nói "Anh không thể quản lý một công ty đồ sộ thế kia dưới một kiến thức quản lý cũ rích. Thật sự họ không biết cách sử dụng nguồn tài nguyên trong tay họ, rồi dùng các nguồn vốn đó đầu tư lung tung vào các lãnh vực ngân hàng, tài sản, khách sạn và ngay cả dịch vụ xe tắc xi nữa."

Trong năm 2012, chính phủ VN đã công bố chính thức rằng các cơ sở quốc doanh đã "tiêu phí sai đường” tới 1.5 tỷ đô la. Cơ sở độc quyền dầu khí PetroVietnam không thôi cũng làm lỗ tới 8.5 triệu đô la. Tương tự , về phía Sông Đà Group đã "dùng sai tới 500 triệu đô la, biển thủ cùng liên kết đầu tư sai lệch với 85 đối tác , đa số lỗ lã do các dự án xi măng và sắt thép, thủy điện và các loại hình xây dựng cơ sở hạ tầng khác.

"Một nguyên nhân to lớn nhất cho sự suy yếu kinh tế VN có liên quan đến hệ thống chính trị", kinh tế gia Anh nói "Giống Trung Cộng, VN thiếu thị trường phái sinh, đã phát triển tương tự ở Mỹ và các nước khác. Kết quả là, sự phát triển kinh tế lệ thuộc vào tín dụng ở ngân hàng, thứ hai là các lãnh vực mà nhà nước làm chủ, đó là nguyên cớ đưa đến sự mất mát khổng lồ. Sự thông đồng giữa các lãnh vực nhà nước làm chủ, cũng là những lý do to lớn cho số nợ xấu hiện nay ".

 Xí nghiệp do nhà nước làm chủ chiếm phần lớn các con nợ hiện nay trong hệ thống ngân hàng VN, chiếm tỷ lệ phần trăm rất lớn trong số nợ không có khả năng chi trả. Do đó, cải tổ Xí Nghiệp Quốc Doanh là đòi hỏi to lớn nhất để giải quyết vấn nạn nợ nần. "Dữ liệu về con số xí nghiệp quốc doanh hoạt động yếu kém, lỗ lả lan rộng làm mất dần niềm tin cho nền kinh tế. Các ngân hàng VN không thể nào cho vay sinh ra lợi nhuận với những khoản vay đầy uy tín nếu không cải tổ cái hệ thống xí nghiệp quốc doanh kia," Gene Fang, phó chủ tịch của công ty Moody vừa là nhà phân tích gia cao cấp tuyên bố như vậy...

(còn tiếp )

Đinh hoa Lư (theo Elizabeth Rosen / The Diplomat)
Nguồn: baocalitoday.com

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo