Tin tức

Cách nhìn nợ công Việt nam từ nước ngoài (2)

Cập nhật lúc 11-05-2016 14:25:20 (GMT+1)
Ảnh minh họa. (Nguồn: internet)

 

Đối với VN, vấn đề nợ nần đang trở thành một bài học hết sức quan trọng mà quốc gia này phải biết cách giới hạn tầm ảnh huởng của nó vào lĩnh vực kinh doanh, đặc biệt là các quyết định cho vay của các tổ chức tín dụng.


> Cách nhìn nợ công Việt nam từ nước ngoài (1)

CÁCH GIẢI QUYẾT?

Vào năm 2013, VN dự tính giải quyết vấn nạn kinh tế bằng cách cho ra mắt Công Ty Quản Lý Tài Sản Việt Nam (VAMC) (Công ty VAMC là một tổ chức tài chính chuyên mua lại các khoản nợ, bán nợ...). Dưới hình thức này, ngân hàng có thể dùng các khoản nợ không có khả năng chi trả thế cho VAMC để đổi các trái phiếu đặc biệt, sau đó dùng các ngân hàng này dùng trái phiếu đã đổi để vay lại từ ngân hàng trung ương. Khoảng đầu tháng 7, VAMC đã mua lại 2.4 tỷ USD tài sản từ các khoản nợ không có khả năng chi trả NPLs [non performing loans]. 

Tuy vậy, đây không phải là giải pháp hoàn hảo: Trong quá trình các khoản nợ mới rời các giấy tờ từ ngân hàng, công ty quản lý tài sản lại phát sinh ra một cách để giải quyết vấn đề. Họ hấp tấp bán các khoản nợ cho các nhà đầu tư bên ngoài.

"Con số nợ không có khả năng thi hành đều giống y hai năm trước, thái độ đối phó của nhà nước và các nhà băng chính phủ cũng chẳng có gì thay đổi", Ông Minh nói tiếp, ”họ nghĩ rằng khi nền kinh tế phục hồi, những con nợ kiểu NPLs sẽ biến mất. Chính phủ sẽ không còn muốn chi thêm tiền. VN đơn giản là không còn đủ nguồn tài nguyên nữa".

Có thêm một phương pháp giải quyết nữa là bán những khoản nợ không còn khả năng cho nhà đầu tư nước ngoài. Ông Nguyễn Quốc Hùng chánh văn phòng của Hội Đồng VAMC nói với tờ Banking Times rằng công ty đã có lợi tức từ vài tổ chức và tư nhân nước ngoài. Tuy nhiên, tấ cả những số nợ đều có thế chấp là bất động sản mà luật VN thì cấm người nước ngoài sở hữu đất đai.

Thêm vào đó các Công ty Quản lý Tài Sản VAMC lại mua các khoản nợ của nhà băng tới 80-90 phần trăm giá trị thực của nó, vượt xa ý định của các nhà đầu tư.

“Họ (đầu tư ngoại quốc) thực sự chỉ muốn mua các giá trị theo thị trường khoảng 20—30 phần trăm thôi. VAMC đã đánh giá quá mức quy định với thực tế giá trị tài sản”, Andy Ho, trưởng phòng đầu tư của VinaCapital cho biết vậy.”VAMC chỉ có khả năng trở thành một công cụ cứu vớt vấn đề nợ xấu khi họ biết cách bán các món nợ đó và chấp nhận cái giá thị trường cho ra thôi”.

Trong thời gian chờ đợi sự thay đổi về cách thức mua qua bán lại nợ này, thì chính phủ VN lại lưỡng lự hành động. Nguyễn Đức Kiên, Trưởng Ban Kinh Tế Quốc Hội tuyên bố: “ngay lúc này, mọi người đều e ngại nhận phần trách nhiệm trong vấn đề tạo nợ nần cho quốc gia, do đó không ai dám đưa ra quyết định bán nợ công với giá rất thấp cả”.

Thái độ lừng khừng trên của thành phần cầm quyền không phải là nguyên nhân cho sự thất thoát. Nhưng đây là biểu hiện của vấn đề MẤT KIỂM SOÁT.

"Chính phủ nhận thấy rằng các công ty nước ngoài thuờng có đủ nguồn tài nguyên để mua lại các khoản nợ xấu. Nhưng có một số người trong chính phủ lại không muốn”, Ông Minh cho biết thế “họ e rằng khi bán cho nước ngoài rồi thì phần lớn nền kinh tế này lại dưới quyền kiểm soát của ngoại quốc”.

Điều này sẽ đe dọa lợi ích quốc gia. Sự thay đổi về luật lệ sở hữu tài sản cùng nghĩa cho phép các nhà đầu tư tư nhân huởng được quyền hạn ngang hàng với nhà nước, điều này chưa bao giờ được phép nghĩ tới.

“Chúng ta không thể hi vọng nhà nước sẽ thay đổi luật đất đai. Ngay cả công dân VN cũng không được phép sở hữu đất đai. Tất cả đất đai đều sở hữu nhà nước”, Ông Bình nói.

THỰC HIỆN PHÁT TRIỂN?

Bước đầu tốt nhất là phải giải quyết nợ xấu. Trong đó có vấn đề là làm sao phải biết cải tổ hình thức công ty quốc doanh (State Own Enterprises- SOE). Luật lệ hiện hành đang coi các công ty quốc doanh cùng chịu chi phối bởi các nguyên tắc kinh tế thị trường và ngăn cản các công ty quốc doanh liều lĩnh đầu tư vào các lãnh vực rủi ro. Tuy thế, chính phủ cần phổ biến các vấn nạn nổi trội của các hình thức công ty quốc doanh, các khu vực ngân hàng bằng cách gia tăng sự minh bạch cùng nới lỏng sự hạn chế quyền hạn của các nhà đầu tư nước ngoài.

Năm nay, (2014) chính phủ có phần tăng tốc cải tổ hình thức quốc doanh cùng tư hữu hóa. Các quốc doanh ngoài ngân hàng cần thoái vốn từ các lãnh vực rủi ro như bảo hiểm, an sinh và địa ốc trước 2015; gần 1/5 mục tiêu này coi bộ đang đạt được cuối năm 2013, theo báo cáo của World Bank.

Nhà nước VN lại ra dự án cho ra thêm hơn 400 Sàn Chứng Khoán của nhà nước kinh doanh (Initial Public Offerings) trước năm 2015, dẫu rằng sự thành công không gì chắc chắn. Ngay năm nay, trong vòng đầu nhà nước niêm yết, đa số đều nằm trong khu vực không có lợi như tài sản và các công trình công cộng - chỉ được bán được 1 /3 số cổ phần niêm yết. Về mặt khác, các nhà đầu tư lại tranh giành cổ phiếu có lời do nhà nước kinh doanh như Vietnam Airlines và công ty điện thoại khổng lồ MobiFone mới vừa niêm năm này (2014).

Tuy nhiên, vấn đề minh bạch bao giờ cũng là chìa khóa cho công cuộc cải tổ. Hoạt động trong một môi trường thiếu quan sát từ bên ngoài, ban quản trị quốc doanh thuờng có quyết định gây nên các số nợ KHỔNG LỒ. Một ban kiểm toán nhà nước vừa rồi đã tiết lộ ”sự lạm dụng trắng trợn các quy định” bởi các QUỐC DOANH trong năm 2012. Trong lúc quy định đòi hỏi các quốc doanh công bố các kết cuộc tài chánh lên mạng điện toán hàng năm, thì các công bố này lại thiếu cả hai thứ: cho phép tiếp cận và thông tin hữu ích.

THIẾU MINH BẠCH là vấn nạn trọng nhất trong khu vực ngân hàng, nơi mà quyền hạn đan chéo nhau khi các ngân hàng cho vay với những rũi ro to lớn. Sự bắt giữ gần đây cả bộ ba cựu viên chức Vietnam Ngân hàng gian lận tới 311 triệu đô la trong xây dựng theo một kiểm toán nhà nước cho biết, là một ví dụ cho nhiều nguồn cho vay đến “hoạt động mập mờ” là sự kiện cuối trong một loạt ‘sì căng đan’ trong các ngân hàng lớn tại VN hiện nay. Đó là hậu quả của quyền sở hữu chéo nhau: có tới 35 ngân hàng thương mãi tư nhân tại VN, nhưng theo ông Bình ước lượng có tới 1/3 ngân hàng này hoạt động ngoài luật lệ chính phủ. Các nhà kinh tế khác thì so sánh sự hoạt động ngân hàng tại VN hiện nay rối ”như canh hẹ” (spaghetti Bowl).

Kiến tạo một hệ thống luật lệ mới để nới lỏng quyền tự do tư hữu cho nước ngoài có thể giải quyết vấn nạn kinh tế VN trong hai lãnh vực. Sự phát triển sớm khi biết nâng cao quyền sở hữu vốn tư bản cho người nước ngoài trong lãnh vực ngân hàng, đúng ra còn nhiều hơn thế nhất là vấn đề giải quyết nợ xấu. Trong khi nhà nước VN cứ phập phồng lo sợ sự mất quyền kiểm soát nếu như cho các ngoại quốc đầu tư vào các lãnh vực kinh tế trọng điểm, hệ lụy của nền kinh tế nếu không theo đường huớng cải tổ nói trên càng lúc càng tệ hại hơn thêm. Ông Hồ làm việc cho VINACAPITAl chỉ rằng, sau thời gian khủng hoảng tài chánh Á Châu 1997-1998, các nhà đầu tư ngoại quốc, chính họ đã đóng vai trò “quá ư cần thiết” trong việc giải quyết các “con nợ không còn khả năng” (NPLs) mà các quốc gia này đã vướng phải.

Đối với VN, vấn đề nợ nần đang trở thành một bài học hết sức quan trọng mà quốc gia này phải biết cách giới hạn tầm ảnh huởng của nó vào lĩnh vực kinh doanh, đặc biệt là các quyết định cho vay của các tổ chức tín dụng.

“Nếu có ai làm việc tại một nhà băng khi nhìn vào chứng từ của Vinashin và đánh giá nó thuần theo tôn chí của thương mãi thì họ không bao giờ cho Vinashin vay cả,” Ông Bình nói.

“Nhưng nhà băng đã không cần tính toán. Họ nhắm mắt làm theo lệnh nhà nước, quyết định cho Vinashin một siêu quyền lực trong kỹ nghệ đóng tàu. Khi Vinashin sụp đổ, các nhà băng sụp theo trong vòng một đêm". 

Đinh hoa Lư(Elisabeth Rosen / the Diplomat)
Nguồn: baocalitoday.com

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo