Tin tức

Học theo thói xấu của Trung Quốc: Lỗi ở Việt Nam

Cập nhật lúc 28-04-2016 07:48:07 (GMT+1)
Ảnh minh họa. (Nguồn: internet)

 

VN không nên đặt vấn đề phải cạnh tranh với thế giới hay các nước khu vực mà cần phải tạo sự liên kết với các nước phát triển...


Việt Nam đi sau và học được nhiều cái tốt từ Trung Quốc

Về phát biểu mới đây của một vị chuyên gia, ''Việt Namd di sau nhưng lại đi theo Trung Quốc, có nghĩa là học theo cr những kinh nghiệm xấu, những mặt trái của nước bạn, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi - Trưởng Khoa kinh tế, trường Đại học Nông - Lâm (TP.HCM) không hoàn toàn đồng tình.

Theo ông, đúng là kinh tế VN đang đi sau TQ cả chục năm, VN cũng đang học theo nhiều chiến lược phát triển kinh tế của TQ nhưng chính vì đi sau, học theo nên VN đang được thừa hưởng nhiều bài học, nhiều kinh nghiệm tốt có lợi từ TQ, trong 3 lĩnh vực - thứ nhất là cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (CPH DNNN); thứ hai, khoán nông nghiệp và thứ ba, xu hướng hướng ngoại. Việt Nam đang học theo TQ nhưng cũng đều đang có những kết quả tích cực.

Phân tích ở cả 3 lĩnh vực này, ông cho biết TQ đều đi trước VN cả chục năm và hiện tại VN vẫn đang đi theo.

Từ việc CPH DNNN, hiện nay TQ đã đi  trước VN từ nhiều năm và đến nay VN vẫn đang làm.

"Theo ghi nhận của tôi là đã có kết quả và VN đang làm khá tốt. Công tác tiến hành CPH DNNN đang diễn ra mãnh mẽ, rất nhiều doanh nghiệp nhà nước sau CPH đã đi vào hoạt động hiệu quả", ông nói.

Tuy nhiên, vẫn có những câu hỏi như: Vì sao CPH DNNN chưa triệt để? CPH vẫn bị lợi ích nhóm chi phối hay bị mất vốn nhà nước...? Vị chuyên gia cho rằng, câu chuyện này lại do quá trình thực hiện của VN, nó thuộc về giải pháp chứ không thuộc về chủ trương.

Về khoán nông nghiệp, ông Ngãi cho hay, trước đây VN thực hiện theo mô hình tập trung, theo kiểu HTX và VN đã thất bại. Thất bại nhìn thấy là nạn đói năm 79-80, sau đó, VN đã đưa ra chủ trương khoán theo TQ. "Tôi biết bài đổi mới đầu tiên là chủ trương khoán 10, tức là giao đất cho nông dân tự sản xuất. Kết quả là sau 7-8 năm, VN đã bắt đầu xuất khẩu gạo", vị chuyên gia nói. 

Điểm thành công nữa mà ông Ngãi nói tới đó là chiến lược hướng ngoại của TQ. Cụ thể ông cho biết, hàng hóa sản xuất ra đều được TQ định hướng để xuất khẩu đi các nước. Trong đó bao gồm cả các nước đang phát triển và các nước phát triển trên thế giới.

Dễ nhận thấy, các sản phẩm của TQ hiện đang có mặt ở hầu hết các nước trên thế giới. Theo ông, từ cách đây 30 năm, khi đi công tác nước ngoài ông đã thấy hàng hóa TQ tràn ngập các siêu thị nước ngoài, từ quần áo, hàng tiêu dùng cho tới thiết bị sản xuất...

"Trước đây TQ cũng giống VN, sản phẩm sản xuất chủ yếu hướng tới thị trường Đông Âu, nhưng sau khi thị trường này sụp đổ họ đã chuyển đổi sang xu hướng toàn cầu, hướng ngoại. VN cũng đang đi theo cách này. Điểm khác biệt của VN là sản phẩm làm ra mới chủ yếu xuất được sang thị trường TQ mà chưa len lỏi được vào các thị trường khó tính", ông nói. 

Về đầu tư nước ngoài, ông cho biết TQ cũng là nước đi trước VN. Họ thu hút dòng vốn không chỉ với các nhà đầu tư XHCN mà còn nhiều nhà đầu tư khác theo nền kinh tế thị trường. Đến tận năm 90, VN mới hô hào thu hút đầu tư nước ngoài.

"Như vậy có thể nói, VN đang đi sau TQ cả 10 năm và VN cũng đang đi theo, học theo TQ nhiều lĩnh vực nên VN có rất nhiều điều kiện sàng lọc, học tập những cái hay của nước đi trước chứ không hoàn toàn chỉ học những cái xấu.

Nghĩa là học theo, đi theo nhưng thực hiện thế nào và kết quả ra sao lại hoàn toàn phụ thuộc vào VN chứ không vì học theo TQ, đi theo TQ mà có kết quả không tốt", vị chuyên gia kết luận.

Phụ thuộc càng sâu, TQ càng dễ thao túng

Cũng từ cách làm chưa tốt, chưa kiên quyết, triệt để của VN mà nền kinh tế VN đang ghi nhận nhiều dấu hiệu tiêu cực. Dù đã hội nhập gần 20 năm nay, VN cũng tiếp xúc với rất nhiều hình mẫu kinh tế khác nhưng theo PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi, ảnh hưởng của Trung Quốc tới nền kinh tế VN vẫn rất nặng nề, thậm chí còn có xu hướng lệ thuộc ngày càng sâu hơn. Ông nói thẳng, tất cả mọi vấn đề đều liên quan tới yếu tố sau lưng là kinh tế.  

Phân tích cụ thể hơn, ông cho biết, đặc điểm nhận thấy rõ nhất là sự ảnh hưởng về thương mại và đầu tư. XNK của VN đang phụ thuộc nặng nề vào TQ. Theo ông, lâu nay, VN nhập siêu từ TQ rất nhiều, chủ yếu là nguyên vật liệu, thiết bị, yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường nhập khẩu của TQ.

Vậy vì sao VN nhập nhiều từ TQ? Vị chuyên gia tự đặt câu hỏi và tự trả lời: "Ai cũng biết nhập máy của Nhật tốt hơn TQ nhưng giá của Nhật lại đắt gấp nhiều lần của TQ. Nguyên liệu sản xuất cũng vậy, có thể chất lượng sản phẩm thấp hơn nhiều nước nhưng giá thành lại rẻ hơn, phù hợp với điều kiện của kinh tế, sản xuất của VN, vì thế, VN nhập từ TQ. Điều này cũng đồng nghĩa với cán cân XNK sẽ ngày càng lệ thuộc nhiều hơn vào TQ".

Còn về sản phẩm của VN vì sao xuất nhiều sang TQ? Ông cho biết, đó là vì, TQ là thị trường dễ tính, không đòi hỏi quá cao về chất lượng sản phẩm, có khả năng tiêu thụ hàng hóa cao... vì thế sản phẩm của VN mới vào được thị trường TQ.

"Cái khó của VN là, biết chắc xuất nhiều sang TQ sẽ bị lệ thuộc nhưng vẫn phải xuất khẩu vào nước này. Hay nói cách khác, sản phẩm của VN chỉ có thể xuất được vào thị trường TQ do chất lượng sản phẩm hạn chế, nông dân sản xuất một cách manh mún và tùy tiện, công nghiệp chế biến nông phẩm lạc hậu, doanh nghiệp làm ăn chộp giật, chỉ biết lợi ích trước mắt, không coi trọng chất lượng sản phẩm thì không thể lọt được vào các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật... Đó là mấu chốt của vấn đề", vị chuyên gia trăn trở.

Trong đầu tư, gần đây nhà đầu tư TQ cũng đã tham gia đầu tư vào VN khá nhiều và nắm giữ hầu hết các dự án trọng điểm của VN.

"Điều đáng lo ngại là khi bị ảnh hưởng quá nhiều về XNK cũng đồng nghĩa với việc sẽ bị TQ kiểm soát và chi phối toàn nền kinh tế. Vì thế, nói rằng VN chịu ảnh hưởng rất lớn từ thị trường TQ là như vậy", ông Ngãi giải thích.

Vậy câu hỏi đặt ra là VN có biết điều này không? Ông khẳng định, chúng ta biết nhưng khó thay đổi.

"Để thay đổi được thì bản thân ngành sản xuất trong nước phải thay đổi, phải tự nâng cao năng lực sản xuất của mình, nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường. Đây là bài toán khó", ông nói.

Dù nhận định đây là vấn đề rất khó nhưng ông Ngãi cho hay, về lâu dài, nếu muốn tạo nền kinh tế vững chắc, phát triển bền vững, ổn định, VN cần thay đổi, giảm dần sự lệ thuộc vào TQ. Theo ông, nếu còn lệ thuộc, TQ còn đủ sức thao túng thị trường VN. Ông lấy ví dụ, cả trong xuất và nhập khẩu, nếu quan hệ Việt - Trung xảy ra mâu thuẫn, gây bất hòa dẫn tới trường hợp TQ đóng cửa khẩu, không cho xuất khẩu cũng như nhập khẩu vào VN, lập tức ngành sản xuất Việt Nam sẽ bị gặp khó và kinh tế trong nước sẽ gặp rắc rối ngay.

Vì thế, theo ông, ngay lúc này VN cần nhìn nhận đúng thực tế, tận dụng và phát triển những lợi thế sẵn có đồng thời nhanh chóng khắc phục những khó khăn, khuyết điểm của nền kinh tế để vươn lên.

Vị chuyên gia thừa nhận, nếu nhìn một cách tiêu cực rõ ràng, VN đang thua kém TQ một cách toàn diện. Từ năng lực, trình độ quản lý cho tới các lợi thế sản xuất như: công nghệ, vốn, lao động, máy móc thiết bị... Lao động hiện nay số lượng cũng không còn nhiều, trình độ lại yếu kém, không thể bằng TQ. Tiền lương (chi phí lao động) của VN cũng không hề rẻ hơn so với TQ là bao nhiêu.

"Như vậy, cả 3 yếu tố mà trong kinh tế học gọi là hàng sản xuất - tức là yếu tố cấu thành chi phí đầu vào tạo lên giá thành sản phẩm thì VN đều thua kém hoàn toàn TQ. Kể cả về năng lực quản lý hiện nay cũng vậy, VN vừa đi sau, vừa thiếu kinh nghiệm lại vừa yếu. Như vậy, xét về toàn cục là thua hoàn toàn", ông phân tích.

Tuy nhiên, vị chuyên gia vẫn chỉ ra những lợi thế VN có thể tận dụng và phát triển được. Cụ thể là những nguồn nguyên liệu sẵn có và một vài ngành sản xuất truyền thống như nông nghiệp, thủy sản. Vấn đề bây giờ là chiến lược khai thác, phát triển thế nào cho hiệu quả?.

"Tôi cho rằng, giải pháp cho VN không còn cách nào khác là phải tăng tốc và chuẩn bị. Từ đổi mới, trang bị công nghệ, máy móc hiện đại cho tới công tác đào tạo con người, tự nâng cao năng lực quản trị và năng lực về chuyên môn… có như vậy mới có thể chạy theo được TQ.

Đây là lúc chúng ta phải cân nhắc, tính toán để đưa ra chiến lược phát triển cụ thể, từng bước thoát khỏi sự phụ thuộc của TQ".

Ông lưu ý, VN đi, TQ cũng đi. VN đi nhanh, TQ cũng đi nhanh vì vậy đừng hi vọng chúng ta sẽ chạy nhanh và đuổi kịp TQ hay những nước phát triển khác. Nhất là trong bối cảnh hội nhập hiện nay, VN càng không nên đặt vấn đề phải cạnh tranh với thế giới hay các nước khu vực mà cần phải tạo sự liên kết với các nước phát triển để đạt được mục đích "họ đi lên thì mình cũng lên theo". 

"Cơ chế tạo xung đột với các nước không còn là chiến lược phù hợp. VN cần tranh thủ những lợi thế của mình, tự nâng cao năng lực để có thể len được vào chuỗi sản xuất của các nước. Chỉ như vậy, VN mới từng bước phát triển được", vị chuyên gia gợi ý.

Theo ông, nếu không làm như vậy mà để bánh xe kinh tế tự lăn chắc chắc VN sẽ sàng ngày càng lệ thuộc sâu hơn vào TQ. Hiện VN cũng đang lệ thuộc rất lớn vào TQ rồi, vì thế, bắt buộc VN phải có bài toán ngay bây giờ.

VN đề còn lại ở đây là VN phải tự nâng cao năng lực của nền kinh tế trong nước, để tham gia được với cuộc chơi. Khi nội lực kinh tế trong nước được cải thiện, VN sẽ tự giảm dần được sự phụ thuộc vào nền kinh tế TQ. Tóm lại, việc có giảm được phụ thuộc vào nền kinh tế TQ hay không là phụ thuộc vào nội lực của nền kinh tế trong nước có thay đổi, có cải thiện được hay không.

Nguồn: Lam Nguyễn/ baodatviet.vn

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo