Tin tức

Mô hình Ponzi tiếp tục được sử dụng không chút ngần ngại bởi các ngân hàng Trung Quốc

Cập nhật lúc 02-01-2016 18:12:32 (GMT+1)
Cảnh sát bán quân sự tuần tra trước Ngân hàng Trung Quốc, Bắc Kinh vào ngày 8 tháng 7. (GREG BAKER / AFP / Getty Images)

 

Các ngân hàng Trung Quốc thường có một mô hình kinh doanh tương đối dễ nhận thấy – đơn giản đến nỗi  thường chỉ có một bước duy nhất: cho các công ty nhà nước và các công trình hạ tầng được chính phủ hậu thuẫn vay tiền.


Không quan trọng nếu các thực thể đó có thể hoàn trả vốn vay. Việc cấp các khoản vay này là phù hợp với mong muốn của Đảng Cộng sản Trung Quốc để tăng sản lượng kinh tế trên giấy, và giữ việc làm. Khi việc cho vay trở nên thực sự tồi tệ, chúng được cơ cấu lại hoặc bán cho một trong những “công ty quản lý tài sản” được nhà nước hỗ trợ.

Kịch bản này đã được thực hiện  trong nhiều thập kỷ và những số liệu hàng tháng mới nhất được công bố bởi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (BPC) xác nhận rằng các ngân hàng Trung Quốc đã tăng cường thực hiện việc này trong năm 2015.

Các khoản cho vay kỷ lục 

Mặc dù các ngân hàng lớn của Trung Quốc là những thực thể được niêm yết công khai trên sàn chứng khoán, chúng cũng không thể so sánh được với các ngân hàng phương Tây khi họ có một ủy ban điều hành độc lập, một bộ phận quản lý rủi ro và nghĩa vụ pháp lý phải ưu tiên lợi nhuận cho các cổ đông của họ.

Ngược lại, các ngân hàng Trung Quốc chỉ là một số cánh tay của Đảng Cộng sản Trung Quốc, buộc phải thực hiện các quyết định chính trị-kinh tế của đảng – và thường xung đột với các ưu tiên của ngân hàng là muốn có được lợi nhuận – đồng thời ngân hàng phải duy trì diện mạo của các hoạt động bình thường cho các cổ đông công chúng của họ. Nói cách khác, các ngân hàng lớn của Trung Quốc có một sự tự do hạn chế để hoạt động độc lập.

Theo số liệu được công bố của BPC, các ngân hàng Trung Quốc đã cho vay 11 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,73 nghìn tỷ USD) trong 11 tháng đầu tiên của năm nay. Ngay cả trước khi thêm vào các con số của tháng 12, hoạt động cho vay trong năm nay đã vượt kỷ lục năm ngoái là 9,78 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,51 nghìn tỷ USD).

Ai vay ngân hàng tất cả số tiền này?

Hầu hết các khoản vay đã được dùng  để mua nhà đất, cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, và quan trọng nhất, đối với các công ty có vấn đề nhưng vẫn còn đang thoi thóp chỉ vì các ngân hàng đã cấp cho họ các khoản vay mới để trả nợ cũ, theo nguồn tin của Ngân hàng Trung ương choCaixin, một tờ báo tài chính của Trung Quốc biết.

Mua nhà đất được hỗ trợ bởi sáu đợt giảm lãi suất được thực hiện vào cuối năm 2014, và các biện pháp đưa ra để hỗ trợ thị trường bất động sản đang tiếp tục suy giảm. Bắc Kinh đã dành ưu tiên hạ tầng giao thông trên chương trình nghị sự chính trị của mình, tìm cách thu hút thêm nhiều người ở các thành phố cấp thấp hơn. Bộ Giao thông vận tải Trung Quốc tuyên bố đầu tư vào đường bộ và đường thủy lên tới 1,65 nghìn tỷ nhân dân tệ (255 tỷ USD) trong 11 tháng đầu năm nay, tăng 107% so với năm 2014.

Các ngân hàng không có quá nhiều  lựa chọn hơn là để tiếp tục mô hình Ponzi, cụ thể là cho vay đối với các công ty đang vật lộn để tồn tại. Đôi khi các quan chức chính phủ buộc các ngân hàng phải cho vay vì  sự sụp đổ của các công ty này có thể châm ngòi cho bất ổn xã hội, một giám đốc quản lý rủi ro tại một ngân hàng lớn của Trung Quốc nói với tờ báo Caixin.

Giới lãnh đạo Trung Quốc đã thảo luận về việc giảm nợ, kế hoạch hỗ trợ thị trường chứng khoán và dàn dựng một sự thay đổi lớn của loại nợ trên vốn chủ sở hữu. Nhưng thị trường đã sụp đổ và nợ quốc gia thực tế đang gia tăng – đã vượt quá nợ của nhiều nền kinh tế phát triển. Theo số liệu của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, tỷ lệ của nợ phi ngân hàng so với GDP của Trung Quốc là 240% – thuộc loại cao nhất trên thế giới, lớn hơn cả Mỹ và Đức.

Quản lý nợ xấu

Ngân hàng đầu tư CLSA tại Hồng Kông ước tính nợ xấu (NPL) chiếm  8,1% tổng dư nợ của ngân hàng, so với số liệu thống kê chính thức là 1,6% .

Các ngân hàng phương Tây giảm  nợ xấu của họ tới một giá thả nổi và sau đó bán chúng. Các ngân hàng Trung Quốc không muốn làm như vậy. Đánh giá một khách hàng như một con nợ xấu cần phải báo cáo lên Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, điều này có lẽ sẽ buộc các ngân hàng khác phải giảm cho vay. Những động thái như vậy sẽ khuyến khích thêm nhiều vụ phá sản và sa thải nhân viên, điều mà Bắc Kinh không muốn [để không gây ra sự phẫn nộ của dân]. Vấn đề càng nghiêm trọng hơn đối với các ngân hàng vừa và nhỏ, khi họ ít được các công ty quản lý tài sản nhà nước hỗ trợ.

Một phân tích độc lập của các bảng cân đối ngân hàng do UBS tiến hành đã phát hiện trường hợp của 18 ngân hàng Trung Quốc niêm yết trên thị trường chứng khoán, dư nợ đã không  giảm đi mà đã tăng tới 57% lên 645 tỷ nhân dân tệ (101 tỷ USD) trong nửa đầu năm nay, trong khi các khoản nợ xấu chưa được cơ cấu lại đã tăng 17% lên 692 tỷ nhân dân tệ.

15 năm trước, Bắc Kinh đã thành lập 4 công ty nhà nước “quản lý tài sản” để mua lại các khoản nợ xấu từ các ngân hàng. Những công ty này được gọi là “ngân hàng xấu” bao gồm Great Wall Asset Management Corp, China Cinda Asset Management Co., China Huarong Asset Management Co. và China Orient Asset Management Corp.

Các công ty này mua lại các khoản cho vay có vấn đề của các ngân hàng ở mức giá thấp. Điều này giúp các ngân hàng Trung Quốc duy trì nợ xấu ở tỷ lệ thấp – dù các ngân hàng này chỉ đơn giản là thoát được ra các khoản nợ xấu và có thể cho vay nhiều hơn nữa các khoản có chất lượng đáng ngờ.

Những ngân hàng xấu này có một nhiệm vụ rộng lớn là mua các tài sản xấu. Theo Moody’s Investors Service, bốn ngân hàng xấu này có thể hấp thụ trong vòng 5 năm tới đến 41,2 tỷ USD dưới dạng các khoản nợ xấu. Chỉ trong hai năm qua, Moody ước tính các ngân hàng xấu của Trung Quốc đã hấp thụ gần 1 nghìn tỷ nhân dân tệ (154,3 tỷ USD) trong các khoản nợ xấu.

Chưa rõ các ngân hàng xấu này xoay xở như thế nào.  Các tổ chức này không bắt buộc phải tiết lộ giá phải trả cho các tài sản xấu, vì vậy rất khó để ước tính thu nhập thực tế của những cái gọi là ngân hàng xấu.

Mô hình Ponzi được được phê chuẩn trên quy mô nhà nước

Về bản chất, Đảng Cộng sản Trung Quốc – thông qua hệ thống ngân hàng – giám sát việc tạo ra và biến mất của các khoản nợ và chuyển một số giá rất thấp sang các công ty nhà nước không hiệu quả.

Cho đến gần đây, các ngân hàng xấu – và các bảng cân đối nguy hại của họ – đều do chính phủ Trung Quốc nắm giữ. Nhưng dần dần, các ngân hàng xấu chuyển rủi ro tới các nhà đầu tư tổ chức và thậm chí tới cả các nhà đầu tư lẻ.

Hai ngân hàng – Cinda và Huarong – đã vừa niêm yết cổ phiếu tại sàn chứng khoán Hồng Kông, khi lợi dụng các nhà đầu tư muốn thu được lợi nhuận trong một môi trường với một mức lãi suất giảm.

Huarong, một trong những ngân hàng xấu, đã rao bán nợ xấu trị giá 51,5 tỷ nhân dân tệ (8 tỷ USD) trên trang thương mại trực tuyến Taobao của tập đoàn Alibaba.

Great Wall Asset Management Corp. đã công bố vào ngày 24 tháng 12 rằng Quỹ Quốc gia về An sinh Xã hội của Trung Quốc và Bảo hiểm nhân thọ Trung Quốc sẽ mua cổ phần trong công ty. Điều khoản tài chính không được tiết lộ, nhưng việc này cho phép Bộ Tài chính Trung Quốc, hiện đang nắm giữ tất cả các ngân hàng xấu, có thể từ từ loại bỏ các ngân hàng này.

Ngoài ra, Great Wall đã có kế hoạch đến tháng 6 năm 2017 sẽ bán 20% cổ phần cho 5  đến 8 nhà đầu tư tổ chức, theo báo cáo của Wall Street Journal, qua đó cho thấy Great Wall có thể chuẩn bị cho một rao bán ra công chúng trong tương lai.

Nếu những kế hoạch này trụ được, thì Great Wall sẽ chuyển nguy cơ sang Quỹ Quốc gia về An sinh Xã hội Trung Quốc, Bảo hiểm nhân thọ Trung Quốc và những nhóm khác – tất cả đang được kiểm soát bởi Đảng Cộng sản Trung Quốc – là đối tượng mà hàng triệu người dân Trung Quốc đều trông chờ vào cho thu nhập nghỉ hưu và an ninh tài chính.

Và đây chính là mấu chốt của vấn đề. Đảng dần dần phủi trách nhiệm của mình một cách có hệ thống về các quyết định kinh tế tồi tệ trước đây hoặc các khoản cho vay nguy hại. Ai sẽ bị đổ lỗi? Đó chính là các nhà đầu tư lẻ, các nhà đầu tư nước ngoài, công dân và những người về hưu Trung Quốc cả tin.

Tác giả: Fan Yu, Epoch Times | Dịch giả: Kim Xuân
Nguồn: Đại Kỷ Nguyên

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo