Tin tức

Trung Quốc gom hàng Việt Nam: Đâu là nguyên nhân đích thực?

Cập nhật lúc 16-08-2011 09:09:13 (GMT+1)
Ảnh minh họa internet

 

Việc thương nhân Trung quốc thu gom nông sản Việt Nam đã được nói nhiều trong thời gian qua nhưng xem ra vẫn chưa tìm ra được lời giải. Hiện nay, sự việc này vẫn đang gây nhiều tranh cãi và nhận được sự giải thích khác nhau. Thật buồn cười khi một số người cố tình giải thích thực trạng trên là do thị trường bán lẻ.


 

Có thể nói ngay rằng nguyên nhân từ việc thương nhân Trung Quốc gom hàng nông sản Việt Nam trong thời gian qua không phải do thị trường bán lẻ và càng không phải từ những người nông dân mà là do nhiều nguyên nhân khác.

Ai cũng biết rằng để sản phẩm của người nông dân đến được tay người tiêu dùng thì phải qua rất nhiều khâu trung gian, trong đó thương lái và các doanh nghiệp thu mua nông sản đang nắm quyền chi phối. Một người nông dân không thể trực tiếp bán sản phẩm của mình đến tận nơi phân phối như chợ, siêu thị. Ngược lại, hệ thống siêu thị bán lẻ cũng không đủ điều kiện để có thể đến tận nhà, tận vườn để thu gom hàng về bán.

Tuy hệ thống bán lẻ hiện đại như các siêu thị hiện nay tại Việt Nam chưa đạt được những điều kiện và sự tiện lợi cần thiết như các nước khác trong khu vực nhưng cũng đã và đang có nhiều bước tiến rõ rệt về số lượng cũng như chất lượng. Điều này thể hiện rõ từ việc ngày càng có nhiều siêu thị mọc lên và có rất nhiều nhà đầu tư từ nước ngoài nhảy vào lĩnh vực này. Siêu thị đang dần thay thế các trung tâm mua sắm truyền thống như chợ và cũng đang dần dần thay đổi thói quen mua sắm của người Việt, nhất là ở các thành phố lớn.

Một đặc điểm khác nữa cũng cần nhắc đến là hiện nay các gian hàng bình ổn giá xuất hiện tại các siêu thị đều có sự can thiệp và vận động của các cơ quan nhà nước. Và vì yếu tố lợi nhuận cho nên việc làm này cũng ít nhiều mang tính tượng trưng là chính. Bằng chứng là các gian hàng bình ổn giá này không phổ biến và có lượng hàng hóa hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu mua sắm của người dân.

Bà con nông dân tấp nập chuẩn bị trứng muốn bán cho thương nhân Trung Quốc (ảnh: SGTT).

Sau những diển biến của thị trường nông sản trong nước trong thời gian qua có thể nhận ra một số nguyên nhân chính sau đây:

Thứ nhất: Nông dân không có sự chọn lựa cho đầu ra của sản phẩm

Nông dân bị các thương lái o ép trong một thời gian dài. Điều này rất dễ nhận thấy khi người nông dân hầu như ít có sự chọn lựa cho đầu ra cho sản phẩm của mình. Thị trường đầu ra và giá cả chủ yếu do các thương lái quyết định. Người nông dân không được hưởng lợi xứng đáng với công sức do mình bỏ ra và một bộ phận không nhỏ nông dân đã cảm thấy mình không thể sống nổi trên chính mãnh đất của mình. Hiện tượng rất nhiều nông dân đã phải bỏ ruộng vườn di cư đến các thành phố lớn để tìm kế sinh nhai trong thời gian qua là một minh chứng rõ ràng nhất. Cho đến khi xuất hiện các thương nhân Trung Quốc đến tận vườn để thu mua nông sản với giá cao hơn, ít bị hạch sách về chất lượng hơn nên người nông dân quay sang bắt tay với người Trung Quốc là điều dễ hiểu.

Thứ hai: Thiếu quy hoạch và gắn kết giữa nông dân và doanh nghiệp

Trong một thời gian dài người nông dân hầu như không được định hướng từ các cơ quan nhà nước và cam kết bao tiêu sản phẩm của các doanh nghiệp. Điều này có thể thấy rõ qua việc người nông dân luôn phải chạy theo nhu cầu của thị trường, đôi khi chỉ là nhu cầu ảo do một vài tin đồn thất thiệt mà đa phần nhu cầu ảo này có xuất xứ từ thị trường Trung Quốc.

Hiện tượng phá bỏ cây trồng, vật nuôi này để nuôi trồng loại khác vẫn thường xuyên diễn ra. Khi thất bại, người nông dân vẫn cô độc và tự chịu trách nhiệm mà không nhận được sự hỗ trợ, can thiệp nào từ phía các doanh nghiệp và cơ quan chức năng.

Ngoài ra, trong khi từ trước đến nay các doanh nghiệp và thương lái trong nước vẫn o ép nông dân thì sau khi xuất hiện ồ ạt thương nhân Trung Quốc thì họ chỉ biết la toáng lên và kêu cứu từ các hiệp hội hay cơ quan nhà nước. Đứng trước thực trạng nguồn nguyên liệu trong nước đang bị thương nhân Trung Quốc vơ vét dẫn đến nguồn nguyên liệu đầu vào bị thiếu hụt nghiêm trọng nhưng vẫn có quá ít doanh nghiệp biết bắt tay với người nông dân như hỗ trợ con giống, kỹ thuật nuôi trồng và bao tiêu sản phẩm. Đây thực sự là hành vi thiếu nghiêm túc và không có tôn trọng cần thiết đến quyền lợi của người nông dân.

Thứ ba: Quản lý nhà nước về xuất nhập khẩu quá lỏng lẻo

Trong đợt thu gom nông sản vừa qua của các thương nhân Trung Quốc, nhiều người đã phát hiện ra rằng đa số lượng hàng hóa này được xuất theo đường tiểu ngạch. Nhà nước đã thất thu một khoảng đáng kể về thuế. Một số doanh nghiệp trong nước giải thích do không phải chịu hay chịu một giá trị thuế rất ít nên các thương nhân Trung Quốc đã có nhiều lợi thế về giá, dẫn đến việc các doanh nghiệp trong nước không thể cạnh tranh được trong quá trình thu gom nông sản.

Ngoài ra, mặc dù đã có nhiều quy định hạn chế xuất khẩu nguyên liệu thô nhưng trong thời gian qua, không riêng gì các mặt hàng nông sản mà với rất nhiều sản phẩm khác hiện tượng này vẫn thường xuyên xảy ra. Bên cạnh đó, các sản phẩm cùng loại với chất lượng kém hơn sản phẩm trong nước vẫn ồ ạt được nhập về, thậm chí có một số sản phẩm đã nhái các thương hiệu nổi tiếng của Việt Nam nhưng vẫn được bày bán công khai mà chưa thấy có phương án xử lý thích đáng.

Thứ tư: Hạn chế của các doanh nghiệp Việt Nam

Cách đây không lâu, trên báo SGTT có đăng tải một thông tin đã làm nhiều người Việt Nam sửng sốt. Đó là trong khi giá vải thiều tại Việt Nam được các thương lái Trung Quốc thu gom với giá khoảng 15.000 đồng/kg thì giá bán các sản phẩm này tại thị trường Trung Quốc lên đến 300.000 đồng/kg, gấp 20 lần giá mua.

Điều này cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam còn quá mơ hồ hay thiếu thông tin về thị trường xuất khẩu. Có lẽ không riêng gì vải thiều mà với rất nhiều sản phẩm khác cũng trong tình trạng tương tự. Trong khi các doanh nghiệp Việt Nam mãi loay hoay với thị trường trong nước hay các thị trường xuất khẩu xa xôi khác thì một cơ hội rất gần như tại thị trường Trung Quốc thì ít được ai chú ý đến.

Tất nhiên sẽ còn rất nhiều nguyên nhân khác để giải thích tại sao nông sản Việt Nam lại ồ ạt chảy sang Trung Quốc và các doanh nghiệp Việt Nam lại thua ngay trên sân nhà cần được các cơ quan chức năng và các doanh nghiệp trong nước làm rõ.

Dù Việt Nam đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng không thể phủ nhận rằng hơn 70% người dân trong nước vẫn còn phụ thuộc lâu dài vào nông nghiệp. Đồng thời nông nghiệp vẫn sẽ còn là một thế mạnh hiếm hoi trong một thời gian dài.

Nếu xác định sai nguyên nhân hay những người trong cuộc không dám đối diện với chính mình sẽ dẫn đến những kết quả tệ hại là điều khó tránh khỏi. Khi đó, người đầu tiên phải gánh chịu hậu quả của những sai lầm này không ai khác chính là người nông dân. Và nên nhớ rằng nông dân là thành phần đang chiếm đa số người dân Việt Nam hiện nay. Do đó cần tỉnh táo để tìm ra một hướng đi phù hợp mang lại đời sống sung túc cho người nông dân là điều vô cùng cần thiết.

Nguồn: tranminhquan.wordpress.com

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo