Người Việt khắp nơi

Những xe bán hàng rong

Cập nhật lúc 23-02-2012 15:26:29 (GMT+1)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

 

Đã mấy tuần nay, đi qua cổng Trung tâm thương mại, tôi không còn thấy vợ chồng chị bán rau, hoa quả đâu nữa. Hỏi thăm người bán hàng rong trong chợ, tôi được biết vợ chồng chị đang về Việt Nam ăn Tết. Mấy ngày vừa qua, tuyết rơi ào ạt, trời rét đậm.


Nhìn cái thời tiết khắc nghiệt nơi đây mà thấy sức chống chịu của những kiếp người tha hương đến Châu Âu lập nghiệp quả là diệu kỳ. Băng giá, tuyết lạnh, rét cắt da cắt thịt, có nghĩa lý gì đâu khi "tiền" nó "vật", khi gánh nặng mưu sinh nơi xứ người đang trở thành bài toán nan giải trong thời buổi "người khôn của khó" này! Tôi chạnh lòng nghĩ về những xe bán hàng rong: quà sáng, rau, hoa quả, thịt gà, đậu phụ... của một bộ phận người Việt Nam trong Trung tâm thương mại.

     Những xe bán hàng rong trong Trung tâm thương mại có từ bao giờ, có lẽ tôi và cả những người bán hàng cũng không thể nhớ được thời điểm chính xác. Dường như người Việt ở Ba Lan nói riêng và trên thế giới nói chung, khi hình thành chợ buôn bán ở đâu thì đều tự vận hành trong nó một quá trình hình thành các dịch vụ "ăn theo" để phục vụ cho nhu cầu của không chỉ người mua hàng mà cho cả chính người bán hàng. Đó là các dịch vụ như quán ăn, cửa hàng thực phẩm, cắt tóc gội đầu, văn phòng kế toán, tư vấn giải quyết giấy tờ... Khác với những dịch vụ kể trên, những xe bán hàng rong không bao giờ có một địa chỉ "biuro", văn phòng, hay số "box" nào cụ thể. Công cuộc mưu sinh của họ giản đơn với đồ nghề là chiếc xe "vu-rếch" bốn bánh đẩy hàng, cũng có thể chỉ là một chiếc xe "hu-nai-no-ga" với những chiếc thùng "cat-ton" để rau, gà, đậu phụ... Có thể nói, những xe bán hàng rong từ thời chợ trời Sân vận động mười năm chính là "tiền thân" của những xe bán hàng trong Trung tâm thương mại hiện nay.

Tôi vẫn còn nhớ như in cái cảm giác lần đầu được lên Sân chơi, rẽ qua "ngõ Cấm Chỉ" thưởng thức ẩm thực quê nhà với bát bún ốc, đĩa bánh cuốn nóng hổi... Cái thời hưng thịnh của Sân vận động, người mua người bán đi lại tấp nập từ lúc nửa đêm về sáng hôm trước đến gần chiều ngày hôm sau. Một cốc trà nóng hay bát xôi chè, rau dưa, hành mùi, đến túi gạo nếp, lạc nhân...đều có thể dễ dàng mua được từ những xe bán hàng rong. Khi thành phố có quyết định chính thức đóng cửa chợ trời Sân vận động, đa phần những người bán hàng rong trở về Việt Nam đoàn tụ gia đình, một bộ phận vẫn tiếp tục hành trình kiếm sống nơi xứ người, ngày ngày quay đều, quay đều những vòng xe...bán hàng rong trong Trung tâm thương mại.

       Chủ nhân của những xe bán hàng rong không phân biệt giới tính, tuổi tác...Nam, nữ, già, trẻ đều đông đủ mọi thành phần. Các anh chị bán hàng rong đa phần đều thuê nhà ở gần Trung tâm thương mại như khu TM, Balada, Hacker... hoặc ghép phòng ở thuê trong các nhà "dom" gần chợ để tiện cho đi lại cũng như công việc hàng ngày. Bán hàng rong đa phần là chị em phụ nữ nhưng cá biệt cũng có người là nam giới. Có anh vừa bán gà, bán đậu phụ, lúc khách có nhu cầu gọi kéo xe, anh lại nhập hội "uwaga" thành người kéo xe. Các chị bán rau, hoa quả cũng có người bán thêm "sim", "card" điện thoại. "Đa hệ" cũng bởi nhu cầu chi tiêu nơi đây và lo thêm trợ cấp gửi về quê nhà ngày một tăng khi đồng tiền mất giá mà kiếm tiền thì ngày một khó khăn.

Những xe bán hàng rong
bán hàng rong ở chợ Sân Vận Động. Ảnh: QV


      Đều là nghiệp bán hàng rong nhưng mỗi chị lại có một "sở trường" và cái "duyên" bán hàng riêng. Chị M có tiếng với món bánh khúc, chị H với tài làm giò chả, chị T bán rau, bán hoa quả lúc nào cũng đông khách... Trong số những chị bán hàng rong, chị D được xem là có thâm niên tuổi nghề và đông khách nhất chợ với các món quà sáng như: bánh cuốn, xôi giò chả, bánh nếp, bánh dày... Ngày rằm, mùng một âm lịch, chị còn bán bánh chưng, xôi gấc, chè kho...phục vụ nhu cầu bà con cộng đồng đi chùa lễ Phật, thắp hương cúng ông bà tổ tiên. Mùa hè chị còn bán thêm các món chè đá thập cẩm buổi chiều. Trước đây, chị đẩy xe bán hàng khắp chợ nhưng thời gian gần đây, chị hay đứng ở cổng "Apteka", khách hàng muốn mua quà sáng lại ra đó tìm chị.

Đa phần mọi người đều đánh giá chị D khéo tay, nấu ăn ngon, bán cho khách đầy đặn và quan trọng nhất là thái độ phục vụ "Khách hàng như thượng đế" đã làm nên bí quyết đông khách của chị. Nhìn chị tất bật với đôi bàn tay nhanh thoăn thoắt lấy bát, đong xôi, thái giò phục vụ bữa sáng cho bà con, một số thanh niên xếp hàng không hề tỏ ra sốt ruột, phàn nàn mà còn nhiệt tình giúp chị lấy giấy bạc bọc đồ ăn cẩn thận cho khách. Khách mua quà sáng của chị không chỉ là bà con người Việt mà còn có không ít người Tàu cùng chung văn hóa ẩm thực Châu Á. Chị cho biết: Để làm được một xe hàng bán quà sáng, chị phải dậy chuẩn bị nấu từ hai giờ đêm cho kịp sáu, bẩy giờ sáng đẩy xe vào chợ bán hàng. Đó là giờ bà con vào chợ, vừa dọn hàng xong, cơ thể đang có nhu cầu "nạp năng lượng" cho một ngày lao động mới. Vợ chồng chị T bán rau, hoa quả cũng cho biết: Muốn chọn được những thùng hoa quả ngon, rau tươi, anh chị phải đánh xe thùng đi chợ rau chọn hàng từ sáng sớm.

     Cũng là nghiệp đẩy xe bán hàng rong nhưng có hay không sự cạnh tranh giữa những người Việt Nam? Câu hỏi của tôi đã được lý giải khi tôi chứng kiến sự đoàn kết, tương trợ, biểu hiện của tính đồng bào sâu sắc nơi xa xứ giữa các chị bán hàng rong những ngày giáp Tết Nhâm Thìn vừa qua. Trong khi có người bán không hết hàng, còn tồn lại giò chả, bánh chưng thì các chị khác lại vui vẻ đi giao bán giúp cho nhau để nhanh hết hàng. Các chị cho biết: Đi bán hàng rong, nhiều khi gặp bảo vệ như gặp phải tử thần, nhất là bảo vệ ở GD. Có lúc bị thu xe hàng, bị phạt tiền vài ba trăm zł là chuyện thường gặp nên thấy bảo vệ cửa trước là phải nhanh chân đi vòng cửa sau. Có lúc bà con bán hàng trong chợ cũng giúp, cho giấu xe hàng vào trong quầy để che mắt bảo vệ đi qua rồi mới dám bán tiếp.

Nói về vấn đề bị bắt phạt, dù buồn song các chị đều tỏ ra thông cảm với công việc của bảo vệ. Một chị cho biết: "Trong khi các quán bar, cửa hàng Châu Á phải đóng "czynsz" (tiền thuê quầy) cho chủ chợ, phải chi trả tiền thuê nhân công đi đưa đồ hộp thì những xe hàng rong của chúng tôi không phải chịu tô thuế, lại là bán trùng hàng, một phần làm giảm lượng khách vào bar, Châu Á thì bảo vệ đi tuần có bắt được cũng là họ vì nhiệm vụ, bất đắc dĩ phải làm thôi! Có người trong chúng tôi phải dắt theo con nhỏ vào đây đi bán hàng vì không thể để cháu ở nhà một mình mà đem gửi cháu thì không đủ chi phí. "Chạy ăn từng bữa toát mồ hôi". Tất cả cũng vì cơm áo, gạo tiền cho cuộc sống hàng ngày".
    
     Những ngày đông vừa qua, Trung tâm thương mại thưa thớt khách mua hàng. Nhiều quầy ế ẩm, cùng một tình cảnh chung là phải "bù lỗ". Giấy nhắc nhở đóng "czynsz" từ "biuro" lần lượt gửi đến các quầy. Những xe hàng rong cũng không tránh khỏi ảnh hưởng trong nền kinh tế đang thời khủng hoảng, lạm phát... Có chị đã giã biệt những vòng xe, đi trông trẻ, đi bán hàng chợ lẻ hoặc đi phụ bếp... Cũng có những lớp người mới, kế cận, thay thế những người đã ra đi...chắt chiu, nhặt nhạnh từng đồng lãi kiếm được từ bìa đậu, mớ rau, con gà, bát xôi... bán rong  hàng ngày. Chị T trước đây là nhân viên bán hàng của một cửa hàng Châu Á nay cũng đẩy xe bán hàng rong. Với chị, công việc này chưa biết kiếm được nhiều hay ít nhưng hơn cả là chị có thể chủ động về thời gian và nâng cao ý chí tự lập của bản thân dù không có giấy tờ, lang thang đẩy xe hàng rong có thể bị công an "tóm" dễ dàng. Không ít chị cũng cảm thấy mệt mỏi với những ngày dài lăn lộn kiếm sống nơi xứ người nhưng vẫn mong một ngày "thắt lưng buộc bụng", dành dụm được chút vốn liếng rồi sẽ về quê hương đoàn tụ gia đình!
     
    Tôi cũng mong một ngày nào đó, tâm nguyện của các chị sớm trở thành hiện thực. Và rồi lớp người này đi, lớp người khác lại đến. Nếu không, chắc hẳn những ngày chợ sẽ trở nên buồn tẻ hơn vì thiếu vắng tiếng rao, tiếng bán hàng, tiếng cười của các chị...Bởi vì những xe bán hàng rong của các chị đã làm nên một góc nhỏ chân thực mà sống động, đầy ắp tình người trong bức tranh toàn cảnh phản ánh đời sống cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan.

Hoài Hương – Warszawa 02/2012
Nguồn: Queviet

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo